Οδηγίες για το μάθημα της Τεχνολογίας

 

Ι. Προγράμματα σπουδών που ισχύουν για την τεχνολογική εκπαίδευση στα πλαίσια της γενικής εκπαίδευσης και που έχουν διαθεματικό χαρακτήρα.

 

Η Τεχνολογική Εκπαίδευση στο Γυμνάσιο

 

Η τεχνολογική εκπαίδευση στο γυμνάσιο έχει κύριο σκοπό την εξοικείωση των μαθητών με το τεχνολογικό και παραγωγικό περιβάλλον των μαθητών που επηρεάζει κάθε διάσταση της σύγχρονης ζωής και του σύγχρονου πολιτισμού πριν το τέλος της υποχρεωτικής εκπαίδευσης και ανεξάρτητα από μελλοντικές επαγγελματικές επιλογές. Ο κοινός πολίτης για να λειτουργήσει στη σύγχρονη κοινωνία θα πρέπει να έχει βασικές τεχνολογικές γνώσεις και δεξιότητες.

 

Το πρόγραμμα που προβλέπεται για την τεχνολογική εκπαίδευση στο γυμνάσιο περιλαμβάνεται στο ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΥΠ.ΑΡΙΘ.451 ( ΦΕΚ 187 / 8 Οκτωβρίου 1993 ) .

 

Σύμφωνα με το διάταγμα προβλέπεται Μάθημα «Πληροφορική-Τεχνολογία» στις Α και Β τάξεις του Γυμνασίου με δύο κλάδους την πληροφορική και την τεχνολογία. Ο κάθε κλάδος διδάσκεται για 1 ώρα την εβδομάδα σε κάθε τάξη.

 

Το μάθημα της τεχνολογίας (Η αξιοποίηση της διεπιστημονικότητας και διαθεματικότητας στο γυμνάσιο από το 1993 , στο πολυκλαδικό Λύκειο από το 1985 )

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

 

Στο μάθημα της τεχνολογίας δεν προβλέπεται η διδασκαλία συγκεκριμένης ύλης. Προβλέπεται η εφαρμογή εκπαιδευτικών διαδικασιών μέσω των οποίων οι μαθητές μελετούν διάφορα τεχνολογικά προβλήματα, κατασκευάζουν διάφορα τεχνολογικά προϊόντα χρησιμοποιώντας μια ποικιλία εργαλείων και υλικών καθώς και τεχνικά σχέδια, γράφουν τεχνικές εκθέσεις σχετικά με τις κατασκευές τους, κάνουν παρουσιάσεις σε αυτοδιοικούμενα σεμινάρια στην τάξη, αξιοποιώντας το ευρύτερο δυνατό φάσμα πηγών πληροφόρησης από το τεχνολογικό τους περιβάλλον συμπεριλαμβανομένου και του παγκόσμιου δικτύου Internet. Οι μαθητές χρησιμοποιούν στα έργα , τις κατασκευές και τις μελέτες τους συνθετικά και κατά ολιστικό τρόπο γνώσεις από όλους σχεδόν τους εκπαιδευτικούς τομείς και μάλιστα κατά τρόπο παράλληλο προς την πραγματικότητα : Τεχνικό σχέδιο, χρήση εργαλείων και ανάπτυξη δεξιοτήτων, εξέταση εναλλακτικών λύσεων για τη χρήση υλικών με βάση τις ιδιότητες, την ποιότητα και την αξία τους, εμπλέκονται σε διαδικασίες χρήσης και συντήρησης τεχνολογικών προϊόντων και παραγωγικών διαδικασιών, εξετάζουν τις οικονομικότερες κατασκευαστικές λύσεις ως προς τα υλικά, τον εξοπλισμό, τις εργατο-ώρες που απαιτούνται, τη διάρκεια ζωής και το κόστος χρήσης και συντήρησης του προϊόντος που κατασκευάζεται. Για την κριτική εξέταση εναλλακτικών τεχνικών λύσεων οι μαθητές αξιοποιούν γνώσεις μαθηματικών, χημείας, φυσικής, ξένων γλωσσών για να προσεγγίσουν πηγές πληροφόρησης και να γράψουν τεχνικές εκθέσεις κλπ. Ο καθηγητής έχει έναν σύγχρονο ρόλο στην εκπαιδευτική αυτή διαδικασία. Σε μια εποχή έκρηξης της γνώσης και ιδιαίτερα στον τομέα της τεχνολογίας ο καθηγητής δεν είναι δυνατόν να αποτελεί την μοναδική πηγή πληροφόρησης όπως στα παραδοσιακά μαθήματα που διδάσκει έναν περιορισμένο αριθμό σελίδων τις ίδιες κάθε φορά για χρόνια και που υποχρεώνονται να αποστηθίσουν οι μαθητές. Στο μάθημα της τεχνολογίας ο καθηγητής έχει τον ρόλο του διευκολυντή των μαθητών στην επίλυση τεχνολογικών προβλημάτων στην πράξη, του μάνατζερ της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Ο καθηγητής στην περίπτωση αυτή έχει έναν πολύ δυσκολότερο ρόλο συγκριτικά με τα παραδοσιακά μαθήματα που διδάσκει εκ του ασφαλούς περιορισμένη συγκεκριμένη ύλη ορισμένων σελίδων, διότι στις περισσότερες περιπτώσεις μαθαίνει και ο ίδιος.

 

Η χρησιμοποιούμενη στην πράξη τεχνολογία αποσύρεται με ρυθμούς 7% το χρόνο, γεγονός που σημαίνει ότι κάθε δέκα χρόνια θα έχουμε νέα τεχνολογία που δεν γνωρίζουμε σήμερα.

 

Για τους λόγους αυτούς στο μάθημα της Τεχνολογίας δεν διδάσκεται συγκεκριμένη ύλη αφού η τεχνολογία είναι άπειρη, αλλάζει ραγδαία, και η οποιαδήποτε επιλογή για διδασκαλία συγκεκριμένης ύλης, θα ήταν άνευ σημασίας, αφού θα αποτελούσε ένα απειροελάχιστο ποσοστό της διαθέσιμης τεχνολογικής γνώσης. Επιπλέον και η όποια επιλογή συγκεκριμένης προς διδασκαλία ύλης, θα ήταν μια αυθαίρετη επιλογή.

 

Για τους λόγους αυτούς, αντί της διδασκαλίας συγκεκριμένης ύλης, εφαρμόζονται σύμφωνα με το Maryland Plan κατάλληλες μέθοδοι ανά αναπτυξιακό επίπεδο μαθητών. Στα πλαίσια της Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης επιδιώκεται άλλωστε η ανάπτυξη μιας γενικής και όχι εξειδικευμένης τεχνολογικής υποδομής στους μαθητές, που θα επιτρέπει αργότερα εξειδικεύσεις ανάλογα με τις άγνωστες εξελίξεις και τα ενδιαφέροντα των μαθητών. Συγκεκριμένα , όλοι οι μαθητές εφαρμόζουν στην Α’ Γυμνασίου τη μέθοδο της Ατομικής Εργασίας, στη Β’ Γυμνασίου τη μέθοδο της Ομαδικής Εργασίας, και στην Α’ Λυκείου τη μέθοδο «Έρευνα και Πειραματισμός». Με την εφαρμογή των προβλεπομένων σε κάθε μέθοδο διαδικασιών, επιδιώκεται η ανάπτυξη ενός πλαισίου γνώσεων και ικανοτήτων, που θα βοηθήσουν τον κάθε μαθητή να αντιμετωπίσει « εφαρμόζοντας την κατάλληλη διαδικασία» , οποιοδήποτε τεχνολογικό πρόβλημα. Η γνώση δηλαδή προκύπτει με την εφαρμογή των προβλεπομένων από κάθε μέθοδο διαδικασιών.

 

Οι παραπάνω μέθοδοι αποτελούν μέρος του προγράμματος Maryland Plan που αναπτύχθηκε από τον Donald Maley , καθηγητή και κοσμήτορα της Σχολής Τεχνολογικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Maryland των ΗΠΑ. Στη χώρα μας δεν υπάρχει Πανεπιστημιακή Σχολή εκπαίδευσης καθηγητών για την τεχνολογική εκπαίδευση. Ο Donald Maley είναι μια ηγετική φυσιογνωμία στον τομέα της τεχνολογικής εκπαίδευσης στις ΗΠΑ. Μάλιστα στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://workforce.cup.edu/komacek/maleyapp.doc υπάρχουν πληροφορίες σχετικά με την «υποτροφία Maley» η οποία δίνεται στις ΗΠΑ σε όσους φοιτητές κριθούν ότι προωθούν την ανάπτυξη της τεχνολογικής εκπαίδευσης. Σήμερα στις ΗΠΑ η τεχνολογική εκπαίδευση ως απαραίτητο στοιχείο της γενικής εκπαίδευσης, παρέχεται από το νηπιαγωγείο μέχρι το τέλος της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, με την εφαρμογή καταλλήλων μεθόδων ανά τάξη. Ο Διεθνής Οργανισμός ΙΤΕΑ ( International Technology Education Association- www.iteaconnect.org ) στον οποίο συμμετέχουν πανεπιστημιακοί καθηγητές τεχνολογικής εκπαίδευσης, καθηγητές δευτεροβάθμιας και πρωτοβάθμιας τεχνολογικής εκπαίδευσης, εταιρείες παραγωγής βιβλίων για την τεχνολογική εκπαίδευση και εξοπλισμού για τα εργαστήρια , κλπ. έχει καθορίσει πρόσφατα εκπαιδευτικές προδιαγραφές για την τεχνολογική εκπαίδευση για όλα τα αναπτυξιακά επίπεδα μαθητών μετά από έρευνες που έγιναν σε όλο τον κόσμο. Οι προδιαγραφές αναφέρονται τόσο στο πρόγραμμα διδασκαλίας όσο και στο απαιτούμενο εργαστήριο για τη διδασκαλία του μαθήματος. Στην ιστοσελίδα του οργανισμού περιλαμβάνεται τεράστια ποσότητα πληροφόρησης για όλα τα θέματα που αφορούν την τεχνολογική εκπαίδευση, διευθύνσεις πανεπιστημίων που παράγουν καθηγητές, σχολείων με τα έργα των μαθητών κλπ.

 

To πρόγραμμα Maryland Plan μετέφερε από τις ΗΠΑ το 1979 στη ΣΕΛΕΤΕ ο τότε καθηγητής της σχολής και σημερινός σύμβουλος του Π.Ι. κος Ν.Ηλιάδης ( μαθητής του Maley για το διδακτορικό του ) , ο οποίος και εισήγαγε αργότερα ως σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου το αντίστοιχο πρόγραμμα και στις Α’ και Β’ Γυμνασίου και Α’ Λυκείου. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι μέθοδοι της «Ατομικής» και «Ομαδικής» εργασίας αξιοποιήθηκαν ήδη από το 1985 στα Ενιαία Πολυκλαδικά Λύκεια της xώρας και συγκεκριμένα στο μάθημα «Τεχνολογία και Παραγωγή ( της Α’ Λυκείου χωρίς να γίνει ευρύτερα γνωστό ότι επρόκειτο για το Maryland Plan ) , το οποίο είχε αξιολογηθεί μεταξύ των καλυτέρων από τα μαθήματα του Λυκείου αυτού του τύπου , ενώ από το 1993 οι μέθοδοι αυτοί εφαρμόζονται στις τάξεις Α’ και Β’ Γυμνασίου , στο αναπτυξιακό επίπεδο των μαθητών των οποίων αντιστοιχούν. Η μέθοδος της «Ατομικής Εργασίας» σύμφωνα με το Maryland Plan χρησιμοποιείται για τη μελέτη της Τεχνολογίας, και η μέθοδος της «Ομαδικής Εργασίας» για τη μελέτη της βιομηχανίας.

 

Η εφαρμογή κατάλληλων ανά αναπτυξιακό επίπεδο μαθητών μεθόδων, αντί της διδασκαλίας συγκεκριμένης ύλης, δεν είναι μόνον χαρακτηριστικό στοιχείο του Maryland Plan. To Maryland Plan υπό την ονομασία αυτή δεν είναι ευρύτερα γνωστό στις διάφορες χώρες. Στην πραγματικότητα όσο περισσότερο ανεπτυγμένη είναι μια χώρα, τόσο περισσότερο χρησιμοποιεί για τη διδασκαλία της τεχνολογίας εκπαιδευτική διαδικασία που δίνει έμφαση και επικεντρώνεται στη μεθοδολογία ( process centered ), όπως στη Γερμανία, την Αγγλία, την Ιταλία, τη Γαλλία κλπ. Όσο λιγότερο ανεπτυγμένη είναι μια χώρα, τόσο περισσότερο δίνει έμφαση και επικεντρώνεται στη διδασκαλία συγκεκριμένου περιεχομένου-ύλης ( Content centered εκπαιδευτική διαδικασία) . Η επιλογή του Maryland Plan για τη χώρα μας έγινε διότι αποτελεί την περισσότερο ολοκληρωμένη γνωστή διαδικασία που επικεντρώνεται στην εφαρμογή κατάλληλων εκπαιδευτικών διαδικασιών από πλευράς μαθητών. Σύμφωνα με την προηγμένη αυτή εκπαιδευτική διαδικασία, το σημείο εστίασης δεν είναι η περιορισμένη μεταφορά γνώσης από τον καθηγητή όπως γίνεται σε όλα τα παραδοσιακά μαθήματα, αλλά η διαδικασία συλλογής πληροφοριών , επεξεργασίας και δόμησης από τον ίδιο τον μαθητή. Αυτό αλλάζει το ρόλο του καθηγητή περισσότερο σε ρόλο διευκολυντή, συμβούλου του μαθητή, σε εκπαιδευτικές διαδικασίες σχεδιασμένες με επίκεντρο τον μαθητή και που διοικούνται από τον ίδιο τον μαθητή. Σύμφωνα με τις εκπαιδευτικές αυτές διαδικασίες η μάθηση δεν είναι αναπαραγωγή γνώσης. Είναι η «κατασκευή» γνώσης από τον ίδιο τον μαθητή και αναφέρεται όχι στη σωστή λύση ενός προβλήματος αυτή καθ’ εαυτή, στο αποτέλεσμα, αλλά στον τρόπο με τον οποίο ο μαθητής φθάνει σε μια συγκεκριμένη σπουδαία λύση. Η σύγχρονη κοινωνία χρειάζεται ανθρώπους που είναι δημιουργικοί, μπορούν να επιλύουν πολύπλοκα προβλήματα, αντιμετωπίζουν νέα αντικείμενα, συμμετέχουν ενεργά στο να σκέπτονται και να ενεργούν με άλλους συνεργάτες από αμφότερα εντός και εκτός της δικής τους ειδικότητας, που θα είναι ικανοί να κάνουν προτάσεις για βελτίωση και ανανέωση, να μπορούν να αναλύσουν τις δικές τους δραστηριότητες και ικανότητες και να «μάθουν πώς να μαθαίνουν». Η εκπαιδευτική αυτή διαδικασία είναι σε αντίθεση με την παραδοσιακή, σύμφωνα με την οποία μεταφέρεται μια συγκεκριμένη περιορισμένη προκαθορισμένη γνώση από τον καθηγητή προς τον μαθητή, σύμφωνα με κάποια κεντρική σχεδίαση. Σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία , η μεταφερόμενη γνώση από τον καθηγητή δεν είναι πλέον επαρκής αποσκευή για την αναπαραγωγή νοητικά της πραγματικότητας κατά αποτελεσματικό τρόπο.

 

 

Το πρόγραμμα στο γυμνάσιο ( ΠΔ 451 ΦΕΚ 187/8Οκτωβρίου 1993)

 

Α ‘ Γυμνασίου

 

Εφαρμογή της μεθόδου της ατομικής εργασίας για τη μελέτη της τεχνολογίας.

 

  • Διερεύνηση βιβλιογραφίας και πραγματοποίηση Σεμιναρίων από τους μαθητές στην τάξη για ανάλυση των γενικών τεχνολογικών ενοτήτων :

* Εργαλεία και Μηχανές

* Ενέργεια και ισχύς

* Μεταφορές και επικοινωνίες

* Γεωργική Τεχνολογία

 

  • Επιλογή ενότητας μελέτης από τους μαθητές.
  • Επιλογή έργου από κάθε μαθητή για κατασκευή και μελέτη που ανήκει στην ενότητα που διάλεξε η τάξη. Ο κάθε μαθητής θα κατασκευάσει στο εργαστήριο τεχνολογίας του σχολείου ένα ομοίωμα πραγματικού αντικειμένου με τη χρήση διαθέσιμων εργαλείων και υλικών, εφαρμόζοντας κατασκευαστικά σχέδια που έχουν συνταχθεί από τον ίδιο και έχουν εγκριθεί από τον καθηγητή.
  • Έρευνα βιβλιογραφίας και συλλογή από το τεχνολογικό περιβάλλον στοιχείων που κρίνει ο μαθητής ως απαραίτητα για την κατασκευή του έργου που έχει επιλέξει. Ο κάθε μαθητής αξιοποιεί βιβλιοθήκες, διαφημιστικά-πληροφοριακά έντυπα, γνώσεις από άλλα μαθήματα και γενικά όλες τις πηγές πληροφόρησης που έχει τη διάθεσή του.
  • Ταξινόμηση της πληροφόρησης από τους ίδιους τους μαθητές και καθορισμός απαιτούμενων εργαλείων και υλικών για την κατασκευή, με τη βοήθεια του καθηγητή, διοργάνωση σεμιναρίων από τους μαθητές και παρουσίαση του προγραμματισμού εργασίας τους για την κατασκευή του έργου που έχει αναλάβει ο καθένας.
  • Κατασκευή του ατομικού έργου από τον κάθε μαθητή, στο εργαστήριο τεχνολογίας του σχολείου.
  • Συγγραφή εργασίας από τον κάθε μαθητή σχετικά με το έργο που έχει αναλάβει και παρουσίασή της προοδευτικά σε σεμινάρια στην τάξη. Η γραπτή εργασία θα περιλαμβάνει τα εξής :

 

1-ανάλυση της γενικής τεχνολογικής ενότητα που ανήκει η κατασκευή.

2-περιγραφή του αντικειμένου μελέτης

3-τεχνικά κατασκευαστικά σχέδια του θέματος που διάλεξε ο μαθητής.

4-Διαδικασία που ακολουθήθηκε.

5-Ιστορική εξέλιξη

6-Επιστημονικά στοιχεία και θεωρίες που συσχετίζονται με το έργο που

μελετήθηκε- Αρχή λειτουργίας.

7-Χρησημότητα του έργου για τον άνθρωπο και την κοινωνία.

8-κατάλογος εργαλείων και υλικών που χρησιμοποίησε ο μαθητής

9-επιμέτρηση και εκτίμηση του κόστους της κατασκευής.

10-βιβλία και πηγές πληροφόρησης που έλαβε υπόψη του.

 

Παρουσίαση από τον κάθε μαθητή της κατασκευής και της μελέτης του σε τελικό σεμινάριο στην τάξη.

Επανάληψη της διαδικασίας για τις άλλες δύο τεχνολογικές ενότητες.

Διοργάνωση έκθεσης και παρουσίαση των έργων και των γραπτών εργασιών στην Κοινότητα του σχολείου.

 

Για την εφαρμογή του αναλυτικού προγράμματος προτείνεται η παρακάτω πρακτική

 

1 . Στην αρχή του Σχολικού Έτους οι διδάσκοντες εκπαιδευτικοί του μαθήματος θα πρέπει να ενημερώνουν τους γονείς για τους στόχους του αναλυτικού προγράμματος και να ζητηθεί η συμβολή τους η οποία συνίσταται στην επίβλεψη των μαθητών –τριων όταν εργάζονται εκτός σχολείου. Αυτό κρίνεται απαραίτητο διότι λόγω έλλειψης εργαστηρίου τεχνολογίας σε πολλά σχολεία οι μαθητές-τριες πραγματοποιούν την κατασκευή τους εκτός σχολείου και χρησιμοποιούν διάφορα εργαλεία.

Η ενημέρωση μπορεί να γίνει σε μια συγκέντρωση γονέων ή με ενημερωτικό σημείωμα.

 

2 . Κατά το στάδιο της ανάλυσης των τεχνολογικών ενοτήτων οι εκπαιδευτικοί σχεδιάζουν δραστηριότητες προκειμένου οι μαθητές-τριες να αποκτήσουν δεξιότητες όπως συλλογή δεδομένων ,ανάλυση και σύνθεση πληροφοριών, επικοινωνίας κτλ΄.

 

Προτεινόμενες δραστηριότητες

 

Οι μαθητές να αναζητήσουν πληροφορίες για κάθε μία από τις τεχνολογικές ενότητες ,να φέρουν τις πληροφορίες στο σχολείο και με την βοήθεια του εκπαιδευτικού, να κάνουν την ανάλυση και την σύνθεση των πληροφοριών, κατά την ώρα του μαθήματος, προκειμένου να παρουσιάσουν την εργασία τους σε σεμινάρια. Έτσι θα έχουν κατακτήσει τις δεξιότητες που είναι προϋπάρχουσες γνώσεις για το ατομικό τους έργο στο Β ΄τρίμηνο

Η κατασκευή να πραγματοποιηθεί στο Γ΄ τρίμηνο

Στο τέλος να προετοιμάσουν την τελική έκθεση .

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)
Ρωσσίδης Θανάσης

Καθηγητής Τεχνολογίας. Δίδαξε στο 3ο Γυμνάσιο κατά το σχολικό έτος 2011-12

Συνδεθείτε για να υποβάλετε σχόλια

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία:

Κύλιση στην Αρχή