Η κατάθλιψη ανήκει στις λεγόμενες “διαταραχές της διάθεσης" και τα  σύγχρονα ερευνητικά δεδομένα αποδεικνύουν οτι υπάρχει σε αρκετά

σημαντικά ποσοστά σε παιδιά κι εφήβους . Συχνά ,υποεκτιμάται ή θεωρείται κάτι φυσιολογικό και παροδικό στα πλαίσια της εφηβείας, όμως , πρόκειται για μια πολύ σοβαρή διαταραχή  ως προς τη λειτουργικότητα και την ανάπτυξη των παιδιών. Κανείς δεν μπορεί να μπορεί να προβλέψει τις αντιδράσεις ενός καταθλιπτικού εφήβου που εγκλωβίζεται μέσα στη σιωπηρή απελπισία του.

 

Συμπτώματα

 

Γενικά, τα βασικά χαρακτηριστικά της κατάθλιψης είναι η παρατεταμένη μελαγχολική διάθεση και η απώλεια του ενδιαφέροντος και της ευχαρίστησης για όλες σχεδόν τις δραστηριότητες, μια κατάσταση γνωστή ως “ ανηδονία”.

Το Εγχειρίδιο της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας (DSM-IV) διακριτις καταθλιπτικές SM-IV) διακρινει τις διαταραχές  καταθλιπτικού τύπου σε :

  • Μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο και
  • Δυσθυμική διαταραχή

 

Tα πιο αντικειμενικά κριτήρια για την κατάθλιψη είναι:

  • η ένταση των συμπτωμάτων
  • η επαναληπτικότητα
  • η διάρκειά τους.

 

Μιλάμε για κατάθλιψη όταν τα περισσότερα από τα παρακάτω συμπτώματα  διαρκούν όλη την ημέρα, για διάστημα μεγαλύτερο των 15 ημερών  και ένα από τα δυο πρώτα εκδηλώνεται κάθε μέρα.

 

-       Εμφανής θλίψη σε αντίθεση με προηγούμενες συμπεριφορές. Η θλίψη είναι έντονη και παρατεταμένη. Μπορεί να συνοδεύεται απο ενοχή, ντροπή και μηδενική ανοχή στην κριτική.

-       Έλλειψη ικανοποίησης ακόμη και για τα πράγματα που του άρεσαν πριν.

-       Κλείσιμο στον εαυτό του, απομόνωση από φίλους και γνωστούς, δυσκολία στην  επικοινωνία –λέει ότι «δεν τον καταλαβαίνουν» ή «δεν  τον ενδιαφέρουν πια»

-       Ασυνήθιστη κούραση, συνεχής ανία, έλλειψη δραστηριοτήτων και παθητικότητα

-       Κατά περιόδους ,αντιδράσεις τρομερού εκνευρισμού( κυρίως όταν το καταθλιπτικό επισόδιο πρωτοεκδηλώνεται στην εφηβεία) θυμού, εχθρότητας

-       έλλειψη αυτοεκτίμησης

-       Συχνές διαμαρτυρίες για πόνους σε διάφορα σημεία και ψυχοσωματικές μικροενοχλήσεις 

-       Ο έφηβος ή η έφηβη μιλούν  ελάχιστα και η φωνή δεν παρουσιάζει εκφραστικές διακυμάνσεις –είναι μονότονη.

-       «Κοπάνες» από το σχολείο ή με τη νομιμοποίηση κάποιας αδιαθεσίας που χρησιμοποιεί ως άλλοθι προκειμένου να μην πάει για μάθημα

-       Μειωμένη συγκέντρωση σε σύγκριση με το παρελθόν

-       Άρνηση να πλυθεί και να κάνει μπάνιο 

-       Σημαντική αλλαγή κάποιων συνηθειών του –π.χ. ενώ έτρωγε πολύ, του κόβεται η όρεξη ή αντίθετα αρχίζει να τρώει ακατάπαυστα ενώ έτρωγε λίγο.  

-       Διαταραχές στον ύπνο (κοιμάται άσχημα, έχει αϋπνίες και δεν είναι ικανός/ή να σηκωθεί το πρωί.) 

-       Κάνει αυτοκαταστροφικές  σκέψεις  και λέει ότι δεν τον/την ενδιαφέρει η ζωή.

-        Η κατάθλιψη εκδηλώνεται διαφορετικά στα δύο φύλα κατά τη διάρκεια της εφηβείας: τα κορίτσια αποσύρονται, ενώ τα αγόρια εμφανίζουν παραβατική ή αντικοινωνική συμπεριφορά.

 

Συνοδά προβλήματα της κατάθλιψης

 

Οι έφηβοι με κατάθλιψη αντιμετωπίζουν μεγάλο πρόβλημα στις ακαδημαικές επιδόσεις τους. Επειδή δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν και να προσέξουν, αδυνατούν να τα καταφέρουν με τις πολύπλοκές δραστηριότητες και τα απαιτητικά μαθήματα. Επίσης, η έλλειψη κινήτρου και ενδιαφερόντων μειώνει τη μελέτη. Η ψυχοκινητική επιβράδυνση μειώνει το ρυθμό απόκτησης νέων γνώσεων , με αποτέλεσμα τη σχολική αποτυχία, που , με τη σειρά της, λειτουργεί ως φαύλος κύκλος και προκαλεί τη μείωση κινήτρου ,τις αρνητικές σχολικές εμπειρίες και  την παραίτηση απο κάθε προσπάθεια, που εκλαμβάνεται ως τεμπελιά κι αδιαφορία (Kovacs &Goldston,1991)

 

Ενα αλλο πρόβλημα που ακολουθεί την κατάθλιψη σ αυτά τα παιδιά είναι η κοινωνική απομόνωση. Το 75%- 95% των παιδιών αυτών δεν τα καταφέρνουν να έχουν παρέες ή βαθιές σχεσεις με φιλους ,δεν είναι δημοφιλή  κι αποδεκτά απο τους συνομηλίκους τους.

 

 Η κατάθλιψη στους νέους μπορεί συχνά να συνοδεύεται από σοβαρό άγχος. Για να χαλαρώνουν κάποιοι νέοι ενδέχεται να καταναλώνουν αλκοόλ για να νιώθουν πιο άνετα και να έχουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Μακροπρόθεσμα όμως, με το αλκοόλ η κατάθλιψη δεν αντιμετωπίζεται, το άγχος δεν μειώνεται, αντιθέτως εμφανίζονται καινούργιες αρνητικές κοινωνικές και ψυχολογικές επιπτώσεις της κατάχρησης αλκοόλ.

 

 

Παράγοντες κινδύνου

  • τα παιδιά που βρίσκονται σε κατάσταση έντονου στρες, που έχουν βιώσει μια σημαντική απώλεια, έχουν μαθησιακές δυσκολίες ή προβλήματα συμπεριφοράς έχουν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν κατάθλίψη
  • η εφηβεία είναι ισχυρότερος παράγοντας κινδύνου για τα κορίτσια σε σύγκριση με τα αγόρια
  • τα παιδιά που εμφανίζουν κλινική κατάθλιψη, συνήθως ,προέρχονται από οικογένειες με ιστορικό κατάθλιψης

 

Επιπτώσεις

 

  • τα παιδιά που έχουν περάσει ένα καταθλιπτικό επεισόδιο είναι πολύ πιθανό στα επόμενα πέντε χρόνια να εμφανίσουν ένα δεύτερο επεισόδιο
  • η κατάθλιψη στην παιδική ηλικία μπορεί να προοιωνίζει σοβαρότερες καταστάσεις κατά την ενήλικη ζωή
  • η κατάθλιψη σε παιδιά και εφήβους είναι συνδεδεμένη με τον αυξημένο κίνδυνο αυτοκτονίας

 

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς

Αν οι γονείς ή άλλα ενήλικα πρόσωπα στη ζωή του παιδιού ή του εφήβου υποψιάζονται την ύπαρξη κατάθλιψης, θα πρέπει να αναζητήσουν εξειδικευμένη βοήθεια. Η κατάθλιψη  δεν εξαφανίζεται ως δια μαγείας, όμως θεραπεύεται. Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της κατάθλιψης  είναι πολύ σημαντική.

 

 Η διάγνωση γίνεται μέσα από την εκτίμηση του παιδιού και της οικογένειάς του και με τη βοήθεια ψυχομετρικών εργαλείων . Γενικότερα, η συνεργασία της οικογένειας και του σχολικού περιβάλλοντος είναι απαραίτητη και αναγκαία για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης στο παιδί.

 

Πολλές φορές, το παιδί εκφράζει με την κατάθλιψη το πρόβλημα που υπάρχει στην οικογένεια, στο ζευγάρι των γονιών ή στα αδέλφια του. Είναι, επομένως πολύ σημαντική η διαγνωστική εκτίμηση όλης της οικογένειας , εάν αυτό είναι εφικτό- ή η συγκέντρωση όσο το δυνατόν περισσότερων πληροφοριών για τις συνθήκες, τις σχέσεις και τη δυναμική της οικογένειας.

Συχνά, η αναζήτηση βοήθειας και η ψυχοθεραπευτική αντιμετώπιση του ζευγαριού των γονιών έχει τη δύναμη να θεραπεύει την κατάθλιψη του παιδιού. Η αλλαγή των στάσεων, των αντιλήψεων και των συμπεριφορών μέσα στην οικογένεια μέσω οικογενειακών συναντήσεων με ειδικούς ψυχοθεραπευτές (θεραπεία οικογένειας) είναι καθοριστικής σημασίας.

 

Φαρμακευτική αγωγή στα παιδιά και τους εφήβους δίνεται με πολλή φειδώ γιατί έχει περιορισμένη αποτελεσματικότητα.

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)
Συνδεθείτε για να υποβάλετε σχόλια
Κύλιση στην Αρχή