Χατζηδάκη Καλ.

Χατζηδάκη Καλ.

Καθηγήτρια φιλόλογος ,τοποθετήθηκε οργανικά στο 3ο Γυμνάσιο το σχολικό έτος 2011-2012

Απόσπασμα Γ. 891-936. Διάλογος ρήγα Ηράκλη και Πεζόστρατου.

ΘΕΜΑ: Η πρόταση γάμου που αναλαμβάνει  ο Πεζόστρατος να διεκπεραιώσει για χάρη του γιου του και η οργισμένη αντίδραση του βασιλιά.

ΕΝΟΤΗΤΕΣ:  1η ενότητα: Στ. 891-898.

                   Πλαγιότιτλος: Η μετάβαση του Πεζόστρατου στο βασιλιά για την πρόταση γάμου.

                   2η ενότητα: Στ. 899- 910.

                   Πλαγιότιτλος: Τα επιχειρήματα του Πεζόστρατου.

                   3η ενότητα: Στ. 911-919.

                   Πλαγιότιτλος:Το ξεθάρρεμα του Πεζόστρατου και η πρόταση του γάμου.

                   4η ενότητα: Στ. 920- 936.

                   Πλαγιότιτλος: Η οργή του βασιλιά και οι αυστηρές διαταγές.

Οι πέντε βασικοί κανόνες τονισμού της αρχαίας ελληνικής γλώσσας είναι οι εξής:

1)Μια βραχύχρονη συλλαβή παίρνει πάντα οξεία,ποτέ περισπωμένη.

2)Η προπαραλήγουσα παίρνει πάντοτε οξεία, ποτέ περισπωμένη.

3)Όταν η λήγουσα είναι μακρόχρονη, δεν τονίζεται η προπαραλήγουσα.

4)Μια μακρόχρονη παραλήγουσα, όταν τονίζεται, παίρνει οξεία, αν η λήγουσα είναι μακρόχρονη.

5)Μια μακρόχρονη παραλήγουσα,όταν τονίζεται, παίρνει περισπωμένη, αν η λήγουσα είναι βραχύχρονη.

 

Εμπέδωση: Να τονίσετε τις παρακάτω λέξεις και να δικαιολογήσετε τον τονισμό τους:

ληθη  ,  πλουσιος  ,  στρατιωτης  ,  τουτος  ,  στρατευω  ,  κατηγορου  ,  ψευδος  .

Α)   ΦΩΝΗΕΝΤΑ 

1) Βραχύχρονα φωνήεντα: ε ,  ο  . 

Τα βραχύχρονα ή βραχέα φωνήεντα προφέρονταν όπως και σήμερα, σε σύντομο (βραχύ) χρόνο.

2) Μακρόχρονα φωνήεντα: η ,  ω  .

Τα μακρόχρονα ή μακρά φωνήεντα προφέρονταν περίπου σε διπλάσιο (μακρότερο) χρόνο.

3) Δίχρονα φωνήεντα: α  ,  ι  ,  υ  .

Τα δίχρονα φωνήεντα ήταν σε κάποιες λέξεις βραχέα και σε κάποιες μακρά.

Β)   ΔΙΦΘΟΓΓΟΙ

Οι δίφθογγοι αποτελούνταν από δύο φωνήεντα που προφέρονταν γρήγορα μαζί σε μία συλλαβή.Στη νέα ελληνική όσες έχουν επιβιώσει χαρακτηρίζονται " δίψηφα" και προφέρονται σαν ένα φωνήεν.

Διακρίνονται σε οκτώ κύριες και τρεις καταχρηστικές:

Οι κύριες δίφθογγοι σχηματίζονται από συνδυασμούς άλλων φωνηέντων με τα φωνήεντα ι  και υ. Οι κύριες δίφθογγοι είναι: αι , ει , οι , αυ , ευ , ου , ηυ , υι .

Οι καταχρηστικές δίφθογγοι σχηματίζονται από τον συνδυασμό των α  ,  η  ,  ω  με ένα ι που " υπογράφεται", δηλ. γράφεται από κάτω και ονομάζεται υπογεγραμμένη.

Όλες οι δίφθογγοι είναι μακρόχρονες.

Εξαίρεση (ΠΡΟΣΟΧΗ!): Μόνο το  αι  και το  οι  θεωρούνται βραχύχρονες, αλλά όταν βρίσκονται ακριβώς στο τέλος των λέξεων.  Αν δηλ. βρίσκονται μέσα στη λέξη, είναι κανονικά μακρόχρονες.

 

 

           " Ο Ανθέμιος, Σύριος στην καταγωγή, είναι φανερό ότι δεν μπορούσε να μη γνωρίζει την ύπαρξη ενός καθεδρικού ναού στην Μπάσκρα, που ήταν τέλειο δείγμα αυτού του τύπου των κτιρίων. Δε διέφερε από τα ανάκτορα με τον κυκλικό θόλο, που οι βασιλιάδες της δυναστείας των Σασσανιδών είχαν αρχίσει να κατασκευάζουν από τον 3ο αιώνα. Τέλος, είχαν κτίσει είκοσι χρόνια πριν, στην ίδια την Κωνσταντινούπολη, την εκκλησία των Αγίων Σεργίου και Βάκχου, για την οποία αυτός ο ίδιος ο Κάρολος Ντηλ έγραφε:" Κόψτε στη μέση το σχέδιο της εκκλησίας των Αγίων Σεργίου και Βάκχου. Ανάμεσα στα δύο ημιθόλια που σχηματίζονται , τοποθετήστε έναν τρούλο πιο ψηλό που να στηρίζεται σ΄ αυτά... Θα έχετε την Αγία Σοφία".

                                                                Ζεράρ Βαλτέρ, " Η καθημερινή ζωή στο Βυζάντιο", μτφ. Κ. Παναγιώτου, εκδόσεις Ωκεανός, σελ. 56.

 

Σύμφωνα με το παραπάνω παράθεμα και τις ιστορικές σας γνώσεις, από ποιες τεχνοτροπίες επηρεάστηκε ο αρχιτέκτονας της Αγίας Σοφίας Ανθέμιος;

Άσκηση: Στις παρακάτω περιόδους λόγου α) να υπογραμμίσετε τους συνδέσμους ή ό,τι συνδέει προτάσεις, β) να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις ως κύριες ή δευτερεύουσες και γ) να σημειώσετε το είδος της σύνδεσης:

α. Δεν μπορούν να εντοπίσουν και να διορθώσουν το λάθος.

β. Προτείνεται μια επίσκεψη στο Κωρύκειο Άντρο, από τα πλέον αξιοθαύμαστα σπήλαια της χώρας, όπου εικάζεται ότι καθόταν η Πυθία προτού κατεβεί στο Μαντείο των Δελφών για να δώσει τους χρησμούς της.

γ) Τα μνημεία που συγκαταλέγονται στον Κατάλογο της Παγκόσμιας Κληρονομιάς επιλέγονται και εγκρίνονται βάσει της αξίας τους ως τα καλύτερα παραδείγματα της δημιουργικής ευφυίας του ανθρώπου. Αποτελούν τεκμήρια μιας σημαντικής ανταλλαγής ανθρώπινων αξιών και παρέχουν μια μοναδική ή τουλάχιστον εξαιρετική μαρτυρία μιας πολιτισμικής παράδοσης ή ενός πολιτισμού που ζει ακόμα ή έχει εξαφανισθεί. Είναι άμεσα συνδεδεμένα με σημαντικά στάδια της ανθρώπινης ιστορίας και για τον λόγο αυτό έχουν εξέχουσα οικουμενική αξία και αποτελούν τμήμα της κοινής κληρονομιάς της ανθρωπότητας.              ( Από την επίσημη ιστοσελίδα της UNESCO)

δ) Αν ο τουρισμός αναπτυχθεί σωστά, συμβάλλει στην ανάδειξη και προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, αναβαθμίζει τις υπηρεσίες για τους κατοίκους, οδηγεί γενικότερα στην κοινωνική ανάπτυξη.

                 Θαλασσινά τραγούδια

      Θέμα του ποιήματος είναι ο ειδυλλιακός κόσμος της θάλασσας, που αποτελεί πηγή ομορφιάς, αρμονίας και χαράς.

      Δομή , περιεχόμενο ενοτήτων: Κάθε στροφή του ποιήματος διαρθρώνεται σε μια θαλασσινή εικόνα.

      Βασική ιδέα είναι η αρμονική συνύπαρξη των άψυχων και έμψυχων που αποτελούν τον κόσμο της θάλασσας.

      1η στροφή: Το απαλό φύσημα του μπάτη ζωηρεύει τη θάλασσα, ενώ στα γαλανά νερά της καθρεφτίζεται ο ήλιος. Τα ψαράκια παίζουν με τα κύματα.

      2η στροφή: Ένα δελφίνι προσπερνά το καράβι, παίζοντας με τους αφρούς και κάνοντας βουτιές στο κύμα.

      3η στροφή: Λευκοί γλάροι ακολουθούν το πλοίο άλλοτε πετώντας γύρω από τα ξάρτια και άλλοτε βουτώντας για ψάρια στο κύμα.

      4η στροφή: Στη θάλασσα ταξιδεύουν καραβάκια, που, καθώς διασχίζουν το κύμα, μοιάζουν με λευκά πρόβατα που βόσκουν στους κάμπους.

      Το ειδυλλιακό στοιχείο που χαρακτηρίζει το ποίημα ενισχύεται με τα εκφραστικά μέσα,αλλά και με το πλήθος των κοσμητικών επιθέτων και των υποκοριστικών.

                          Μετάφραση κειμένου (σχ. βιβλίο, σελ. 14)

           Στην Αθήνα διδάσκουν και συμβουλεύουν τα παιδιά με φροντίδα. Πρώτα και η παραμάνα και η μητέρα και ο παιδαγωγός και ο ίδιος ο πατέρας φροντίζουν πώς θα γίνει το παιδί πολύ καλό διδάσκοντας ότι το ένα είναι δίκαιο, το άλλο άδικο, αυτό είναι ωραίο, ενώ το άλλο άσχημο. Έπειτα, όταν φτάσουν τα παιδιά στην κατάλληλη ηλικία, οι γονείς τα στέλνουν στα σπίτια των δασκάλων, όπου οι δάσκαλοι της γραφής και της ανάγνωσης φροντίζουν, ώστε να μάθουν γράμματα και όσα είναι γραμμένα να καταλαβαίνουν, ενώ οι κιθαριστές με το να παίζουν λύρα προσπαθούν να τα κάνουν πιο ήρεμα και εξοικειώνουν την ψυχή των παιδιών στο ρυθμό και την αρμονία. Επιπλέον, τα παιδιά συχνάζουν στα γυμναστήρια και στις παλαίστρες, όπου οι δάσκαλοι της γυμναστικής κάνουν πιο δυνατά τα σώματά τους, για να μην αναγκάζονται να δειλιάζουν εξαιτίας της κακής σωματικής κατάστασης.

                                                                                                                                                                              Πλάτων, Πρωταγόρας 325c - 326c.

Ποιος είναι ο χαρακτήρας της νέας πρωτεύουσας, όπως παρουσιάζεται μέσα από το ακόλουθο παράθεμα, και ποια είναι τα στοιχεία που τον συνθέτουν;

 

<<Η Νέα Ρώμη έμελλε να πάρει τη θέση της Πρεσβυτέρας, να τη διαδεχθεί και να την αντικαταστήσει ως νέα πρωτεύουσα. Ακόμη και για την πολεοδομία της νέας πρωτεύουσας χρησιμοποιήθηκε ως πρότυπο η παλαιά, ενώ οι παλαιές παραδόσεις της Ρώμης επεκτάθηκαν και στην Κωνσταντινούπολη και ο Μέγας Κωνσταντίνος έκανε ό,τι μπορούσε για να αυξήσει το μεγαλείο και τον πλούτο της νέας πρωτεύουσας. Διακόσμησε την πόλη με μεγαλόπρεπα κτίρια και μνημεία τέχνης, που μετέφερε εκεί από όλα τα μέρη της αυτοκρατορίας. Με ιδιαίτερο ζήλο επιδόθηκε στην ανοικοδόμηση ναών. Από την αρχή η Κωνσταντινούπολη πήρε χριστιανικό χρώμα και από την αρχή το μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού της ήταν ελληνόφωνο>>.                                                                                                                                                    George Ostrogorsky,Ιστορία του Βυζαντινού Κράτους, τομ. Α' ,μτφ. Ιωάννης Παναγόπουλος, σ. 105.

     Επικοινωνία είναι η ανταλλαγή μηνυμάτων μεταξύ δύο ή περισσότερων ανθρώπων.Για να υπάρξει επικοινωνία χρειαζόμασυε έναν πομπό ,ένα δέκτη κι έναν κώδικα.Πομπός είναι αυτός που μιλάει (ο ομιλητής) ή γράφει (ο συγγραφέας). Δέκτης είναι αυτός που ακούει (ο ακροατής) ή διαβάζει ( ο αναγνώστης). Κώδικας είναι ένα σύστημα σημείων ή σημάτων ή συμβόλων με αρχές και κανόνες. Η γλώσσα είναι ένα παράδειγμα κώδικα πολύ δημιουργικού.Υπάρχουν δύο είδη γλωσσικής επικοινωνίας, η προφορική και η γραπτή.

  • Τα φωνήεντα διαιρούνται σε βραχύχρονα,μακρόχρονα και δίχρονα, με βάση τη διάρκεια της προφοράς τους.
Σελίδα 1 από 2
Κύλιση στην Αρχή