Ρουμπελάκη Ανθή

Ρουμπελάκη Ανθή

Σάββατο, 21 Δεκεμβρίου 2013 20:54

Χριστουγεννιάτικα Διηγήματα

Σάββατο, 30 Νοεμβρίου 2013 09:07

Το παραδοσιακό παραμύθι

Το παραδοσιακό παραμύθι

 

Το παραμύθι είναι μια σύντομη λαϊκή ιστορία που συνήθως διασώζεται μέσω της προφορικής παράδοσης. Υπάρχει, όμως, και το έντεχνο παραμύθι που έχει γραφεί από κάποιο λόγιο / συγγραφέα.

 

Τα χαρακτηριστικά του παραδοσιακού παραμυθιού είναι τα εξής:

- έχει φανταστικό  περιεχόμενο

- η υπόθεσή του κινείται σε ένα κόσμο μαγικό

- αφηγείται εξωπραγματικά και υπερφυσικά γεγονότα (π.χ. μεταμορφώσεις, άψυχα αντικείμενα ή ζώα / στοιχεία της φύσης που μιλάνε κτλ.)

- τα γεγονότα διαδραματίζονται σε αόριστο χώρο και χρόνο

- συχνά παρουσιάζονται δράκοι, πρίγκιπες, γίγαντες, μάγισσες και άλλα πρόσωπα που ανήκουν στο χώρο του μύθου ή του παρελθόντος

- συχνά υπάρχει διάλογος ανάμεσα στους ήρωες

- είναι γραμμένο σε απλή γλώσσα

- διακρίνεται από προφορικότητα

- χρησιμοποιεί αλληγορίες[1] & συμβολισμούς[2]

-  στόχος του είναι να διδάξει και να περάσει ηθικά μηνύματα με ψυχαγωγικό τρόπο

-  υπάρχουν συχνές επαναλήψεις

-  την ίδια στιγμή, παρόντα στο ίδιο επεισόδιο βρίσκονται συνήθως μόνο δύο πρόσωπα

-  οι αντίθετοι χαρακτήρες (καλός – κακός )  βρίσκονται αντιμέτωποι

-  ο ήρωας (καλός) στο τέλος θριαμβεύει

 



[1] αλληγορία = μεταφορική έκφραση, που κρύβει νοήματα διαφορετικά από εκείνα που φαίνεται ότι δηλώνει. Ουσιαστικά πρόκειται για μια μεγάλη παρομοίωση.

[2] συμβολισμός = έκφραση αφηρημένων εννοιών με σύμβολα, π.χ. φως = αλήθεια, ήλιος = δικαιοσύνη, άσπρο χρώμα = αγνότητα κτλ.

Σάββατο, 30 Νοεμβρίου 2013 09:03

Ο Μικρός Πρίγκιπας και η αλεπού

Αντουάν ντε Σαιντ Εξυπερύ, Ο μικρός πρίγκιπας

 

Θέμα: η αξία και ο ρόλος της αγάπης στη ζωή του ανθρώπου

 

Ενότητες

1η: ≪Έτυχε όμως… και κανένα μεγάλο πρίγκιπα≫: Ο μικρός πρίγκιπας και τα τριαντάφυλλα.

2η: ≪ Και, πέφτοντας …καθόλου διακοπές≫: Ο μικρός πρίγκιπας συναντά την αλεπού - Το «ημέρωμα»

3η: ≪Έτσι μικρός πρίγκιπας … για να το θυμάται≫: Το μυστικό της αλεπούς – Ο αποχωρισμός

 

Το ημέρωμα

-          ημερώνω = δημιουργώ δεσμούς

-          ημέρωμα = η υπομονετική προσέγγιση κάποιου και η γνωριμία με αυτόν

-          χρειάζεται κατάλληλη ατμόσφαιρα

-          γίνεται υπομονετικά, μεθοδικά και σταδιακά

-          είναι προϋπόθεση για να δημιουργηθεί η φιλία

-          πριν το ημέρωμα, όλα φαίνονται ίδια

-          η ζωή είναι βαρετή και χωρίς νόημα

-          μετά το ημέρωμα, νιώθεις απόλυτη ανάγκη για τον άλλο και είναι πια για σένα μοναδικός στον κόσμο

-          η ζωή αποκτά νόημα και ομορφιά

-          όταν ημερώσεις κάποιον, γίνεσαι υπεύθυνος γι’ αυτόν

 

Η φιλία

-          είναι το αποτέλεσμα του ημερώματος

-          τα βασικά της γνωρίσματα, όπως προκύπτουν από το κείμενο, είναι:

α. η μοναδικότητα

β. ο ισχυρός ψυχικός δεσμός

γ. η αφοσίωση

δ. η αυτοθυσία

ε. η ευθύνη

-          η ζωή χωρίς φιλία είναι μονότονη

-          το κείμενο προβάλλει την ανάγκη και τη λαχτάρα του ανθρώπου για επικοινωνία και φιλία με άλλους ανθρώπους

-          ισχυρή επίδραση στην ψυχή του ανθρώπου

-          η αλεπού περιγράφει τη δυσάρεστη κατάσταση του σύγχρονου ανθρώπου, όσον αφορά τη φιλία:

  • οι άνθρωποι δεν έχουν πια καιρό να γνωρίσουν πια τίποτα και δεν έχουν πια φίλους
  • στις σημερινές κοινωνίες των μεγαλουπόλεων οι άνθρωποι δεν επικοινωνούν πια ουσιαστικά μεταξύ τους και δε συνδέονται με δεσμούς φιλίας λόγω του σύγχρονου τρόπου ζωής, της έλλειψης ελεύθερου χρόνου και της καχυποψίας

 

Το μυστικό της αλεπούς

-          το αποκαλύπτει στο μικρό πρίγκιπα τη στιγμή του αποχωρισμού τους

-          μόνο με την καρδιά, δηλαδή την αγάπη, μπορούμε να πλησιάσουμε κάποιον, να τον γνωρίσουμε και να γίνουμε φίλοι

-          με τα μάτια και γενικότερα απλά τις αισθήσεις, δεν μπορούμε να γνωρίσουμε την πραγματικότητα

-          την αληθινή ουσία των πραγμάτων τη γνωρίζουμε με την ψυχή

-          μόνο με την καρδιά μπορείς να αγαπήσεις αληθινά

-          ο χρόνος που αφιερώνει κανείς για να φροντίσει και να γνωρίσει το αγαπημένο πρόσωπο είναι αυτός που το κάνει μοναδικό

 

Χαρακτηρισμοί ηρώων - Συμβολισμοί

Ο μικρός πρίγκιπας

-          ο κεντρικός ήρωας του παραμυθιού

-          αγνοεί και ζητά να μάθει, γι’ αυτό, θέτει συνεχώς ερωτήσεις

-          χαρακτηρίζεται από αθωότητα

-          ο διάλογος με την αλεπού τον κάνει συναισθηματικά ώριμο

-          συμβολίζει

α. τον άνθρωπο που περιπλανιέται για να γνωρίσει τον κόσμο και να ψάξει τις κρυφές αλήθειες που δίνουν νόημα στην ανθρώπινη ύπαρξη (την ουσία των πραγμάτων)

β. κάθε νέο άνθρωπο που ζητά να ανακαλύψει τη ζωή και την αγάπη

-          το ταξίδι του συμβολίζει το «ταξίδι» όλων μας μέχρι να πάρουμε τις απαντήσεις σε όσα μας απασχολούν και να κατασταλάξουμε δημιουργώντας αξίες σταθερές μέσα από τις εμπειρίες μας

 

Η αλεπού

-          συμβολίζει την εξυπνάδα και την ανθρώπινη σοφία

-          εξηγεί στο μικρό πρίγκιπα την αξία των συναισθημάτων

-          μαθαίνει στο μικρό πρίγκιπα ότι η ανθρώπινη ευτυχία βρίσκεται στην αναμονή του αγαπημένου προσώπου και στη φροντίδα γι’ αυτό

-          τονίζει τη σημασία της συναισθηματικής επαφής & την αξία της φιλίας

-          με την επιμονή και τη σοφία της η αλεπού βοηθάει το μικρό πρίγκιπα να κοινωνικοποιηθεί και να μάθει να ζει με άλλους, παίρνοντας χαρά μέσα από την επαφή με τα αγαπημένα του πρόσωπα. Έτσι, χάρη στην αλεπού, ο πρίγκιπας περνάει από:

άγνοια - γνώση

μοναχική ζωή - συντροφικότητα

ανευθυνότητα - υπευθυνότητα

ανωριμότητα - συναισθηματική ωριμότητα

 

Τα τριαντάφυλλα

-          συμβολίζουν την ομορφιά, που αρχικά μας γοητεύει, αλλά δεν είναι δυνατή από μόνη της να μας συγκινήσει, γιατί δεν την έχουμε κάνει δική μας, δεν την έχουμε ημερώσει

-          το ένα και μοναδικό τριαντάφυλλο του μικρού πρίγκιπα συμβολίζει την ομορφιά εκείνη που μας συγκινεί προσωπικά πιο πολύ απ’ όλες, το αγαπημένο μας πρόσωπο με το οποίο μας δένουν ξεχωριστές στιγμές και κοινές εμπειρίες

 

Ύφος & Γλώσσα

-          απλότητα

-          καθαρά νοήματα

-          οι λέξεις λειτουργούν ως σύμβολα 

-          χρησιμοποιείται ενεστώτας και αόριστος

-          κυριαρχεί ο διάλογος: ποικιλία, θεατρικότητα, ζωντάνια, παραστατικότητα

 

Αφηγηματικά στοιχεία

-          αφηγητής: παντογνώστης

-          εστίαση: μηδενική

-          αλληγορία

-          συμβολισμοί

-          στοιχεία παραμυθιού

 

Σχήματα Λόγου

Προσωποποιήσεις: §1 ≪Είμαστε τριαντάφυλλα, είπαν τα τριαντάφυλλα≫, §2 ≪Το λουλούδι του του είχε πει πως ήταν ένα μονάκριβο σ’ ολόκληρο το σύμπαν≫

Μεταφορές: §8 ≪ να φορέσω στην καρδιά μου τα καλά της≫

Παρομοιώσεις: §6 ≪ η ζωή μου θα είναι σαν ηλιόλουστη≫, ≪θα με κάνει να βγαίνω έξω απ’ τη φωλιά μου, σαν μια μουσική≫

Επαναλήψεις: §5 ≪-Τι πάει να πει ≪ημερώσει≫;≫, ≪-Τι πάει να πει ≪ημερώσει≫;≫, ≪Και δε σ’ έχω ανάγκη. Μήτε κι εσύ μ’ έχεις ανάγκη≫, ≪Για μένα εσύ θα είσαι μοναδικός στον κόσμο. Για σένα εγώ θα είμαι μοναδική στον κόσμο≫, ≪Είσαι υπεύθυνος για το τριαντάφυλλό σου…- Είμαι υπεύθυνος για το τριαντάφυλλό μου…≫.

Εικόνες: §6 ≪Βλέπεις εκεί κάτω τα χωράφια με το στάρι;» «Εσύ όμως έχεις μαλλιά χρώμα χρυσαφένιο ≫ (οπτικές), ≪θα μ’ αρέσει ν’ ακούω τον άνεμο μέσα στα στάχυα≫ (ακουστική).

Αντιθέσεις:§3 ≪Νόμιζα πως ήμουν πλούσιος, γιατί είχα δικό μου ένα μοναδικό στον κόσμο λουλούδι≫ - ≪και να που δεν έχω παρά ένα κοινό τριαντάφυλλο≫, §10 ≪Ήταν μια αλεπού όμοια μ’ εκατό χιλιάδες άλλες≫ - ≪τώρα είναι μοναδική στον κόσμο≫, §12 ≪μόνο με την καρδιά βλέπεις καλά≫ - ≪Την ουσία δεν τη βλέπουν τα μάτια≫.

 

Χαρακτηριστικά του παραδοσιακού παραμυθιού στο «Μικρό Πρίγκιπα»

 

Ο «Μικρός Πρίγκιπας» ανήκει στην κατηγορία του έντεχνου παραμυθιού και όχι του παραδοσιακού, καθώς δεν έχει διασωθεί από τη λαϊκή παράδοση, αλλά έχει γραφεί από σύγχρονο συγγραφέα.

 

Παρόλα αυτά, παρουσιάζει αρκετές ομοιότητες με το παραδοσιακό παραμύθι:

 

- έχει φανταστικό  περιεχόμενο: ένας μικρός πρίγκιπας από έναν άγνωστο πλανήτη ταξιδεύει στο σύμπαν.

- αφηγείται εξωπραγματικά και υπερφυσικά γεγονότα: τα ζώα (αλεπού) και τα φυτά (τριαντάφυλλα) μιλάνε και συζητάνε με το Μικρό Πρίγκιπα

- συχνά παρουσιάζονται πρόσωπα που ανήκουν στο χώρο του μύθου ή του παρελθόντος: πρωταγωνιστεί ένας πρίγκιπας

- συχνά υπάρχει διάλογος ανάμεσα στους ήρωες: ο Μικρός Πρίγκιπας κάνει διάλογο με τα τριαντάφυλλα και την αλεπού

- είναι γραμμένο από απλή γλώσσα: ο «Μικρός Πρίγκιπας» χρησιμοποιεί απλές λέξεις, σύντομες και κατανοητές προτάσεις.

- διακρίνεται από προφορικότητα: η γλώσσα στο κείμενο είναι απλή και κυριαρχεί ο διάλογος

- χρησιμοποιεί αλληγορίες & συμβολισμούς: ολόκληρο το κείμενο είναι μια αλληγορία και είναι γεμάτο από συμβολισμούς:

1)     Ο Μικρός Πρίγκιπας συμβολίζει κάθε νέο άνθρωπο που ζητά να μάθει πράγματα για τη ζωή και να βρει τη φιλία και την αγάπη.

2)     Το ταξίδι του Μικρού Πρίγκιπα συμβολίζει την προσπάθεια κάθε ανθρώπου να βρει τις απαντήσεις σε όσα τον απασχολούν.

3)     Η αλεπού συμβολίζει τη σοφία.

4)     Το τριαντάφυλλο του Μικρού Πρίγκιπα συμβολίζει το αγαπημένο μας πρόσωπο με το οποίο μας δένουν ξεχωριστές στιγμές και κοινές εμπειρίες.

- στόχος του είναι να διδάξει και να περάσει ηθικά μηνύματα με ψυχαγωγικό τρόπο: ο Μικρός Πρίγκιπας περνάει το μήνυμα για το πόσο σημαντική είναι η φιλία και η αγάπη στη ζωή μας.

- υπάρχουν συχνές επαναλήψεις:

5 ≪-Τι πάει να πει ≪ημερώσει≫;≫, ≪-Τι πάει να πει ≪ημερώσει≫;≫, ≪Και δε σ’ έχω ανάγκη. Μήτε κι εσύ μ’ έχεις ανάγκη≫, ≪Για μένα εσύ θα είσαι μοναδικός στον κόσμο. Για σένα εγώ θα είμαι μοναδική στον κόσμο≫, ≪Είσαι υπεύθυνος για το τριαντάφυλλό σου…- Είμαι υπεύθυνος για το τριαντάφυλλό μου…≫.

- την ίδια στιγμή, παρόντα στο ίδιο επεισόδιο βρίσκονται συνήθως μόνο δύο πρόσωπα: τριαντάφυλλα-Μικρός Πρίγκιπας, αλεπού-Μικρός Πρίγκιπας.

Κατεβάστε το συνημμένο αρχείο πατώντας εδώ

 

Κατεβάστε στον υπολογιστή σας το βοήθημα πατώντας εδώ

Τρίτη, 26 Νοεμβρίου 2013 08:59

Πολυσημία

Μια παρουσίαση της μαθήτριας του Γ2 Ειρήνης Σπανάκη στο μάθημα της Γλώσσας. 

Τρίτη, 26 Νοεμβρίου 2013 08:56

Καρμπονάροι

Μια παρουσίαση της μαθήτριας του Γ2 Ειρήνης Σπανάκη στο μάθημα της Ιστορίας.

Παρασκευή, 08 Νοεμβρίου 2013 07:07

"Γιατί;" του Γιάννη Μαγκλή

 

Γιάννης Μαγκλής, Γιατί;

 

Θέμα: Η τρέλα και ο παραλογισμός του πολέμου, καθώς και η αλλοτρίωση[1]του ανθρώπου κάτω από τέτοιες συνθήκες.

 

Στόχος του συγγραφέα: να στείλει ένα αντιπολεμικό μήνυμα και να κηρύξει την ανάγκη για ειρήνη και συναδέλφωση των λαών.

 

Ενότητες

1η ενότητα: «Σουρούπωνε … να ξεχάσει»: Το τέλος της μέρας και της μάχης

2η ενότητα: «Ο νέος στρατιώτης … να δει»: Το νερό της πηγής

3η ενότητα: «Ένας άλλος στρατιώτης … έτρεχε»: Ο νεαρός στρατιώτης σκοτώνει το συνάνθρωπό του

4η ενότητα: «Μεσοστρατίς… δεν άκουγε»: Η μετάνοια του νεαρού στρατιώτη

 

Οι ψυχικές διακυμάνσεις του νεαρού στρατιώτη

  1. επαφή με τη φύση: απλός, ήρεμος, χαρούμενος άνθρωπος
  2. εμφάνιση εχθρού: και πάλι καχύποπτος, σκληρός & αδίστακτος πολεμιστής
  3. πυροβολισμός εχθρού: αμηχανία, καθώς αρχικά δε συνειδητοποιεί τι έχει κάνει
  4. βλέμμα & πόνος πληγωμένου: ενοχές & πόνος, ταυτίζεται με τον πληγωμένο εχθρό του, νιώθει πανικό κι έτσι τρέπεται σε φυγή
  5. στα μισά της διαδρομής σταματά: προσπαθεί να ηρεμήσει & να συγκεντρωθεί, αλλά δεν μπορεί λόγω της έντονης συναισθηματικής κατάστασης που βρίσκεται
  6. κατεβαίνει τρέχοντας την πλαγιά: θέλει να προφτάσει να σώσει τον πληγωμένο και παρακαλεί το θεό να τον σώσει∙ ταραχή, αγωνία, τύψεις, πόνος για το συνάνθρωπό του & οίκτος για τον εαυτό του
  7. ο πληγωμένος είναι ακόμα ζεστός: προσωρινή ανακούφιση, εξακολουθεί να τρέμει από αγωνία, νιώθει ανθρώπινα συναισθήματα
  8. φροντίζει τον πληγωμένο: ειλικρινής μετάνοια, πόνος, συντριβή, ανάγκη να λυτρωθεί, εξομολόγηση, ευαίσθητη ψυχή, τρυφερότητα
  9. ο νεαρός στρατιώτης συνειδητοποιεί ότι ο πόλεμος ήταν αυτός που τον έκανε απάνθρωπο & τον γέμισε μίσος για το συνάνθρωπό του

 

Η τραγικότητα του νεαρού στρατιώτη

-         είναι και αυτός θύμα του πολέμου

-         ο πόλεμος τον έχει κάνει άγριο & απάνθρωπο

-         αναγκάζεται να σκοτώσει από φόβο μήπως προλάβει και τον σκοτώσει ο άλλος

-         τυφλωμένος από τη μανία του πολέμου Þ βλέπει παντού εχθρούς

-         όταν συνειδητοποιεί την πράξη του, αισθάνεται ενοχή, μετανιώνει, ζητάει συγχώρεση από το θύμα του

-         τονίζει ότι δεν είναι φονιάς, αλλά αναγκάστηκε να γίνει εξαιτίας του πολέμου

 

Κοινά σημεία των αντίπαλων στρατιωτών

-         ίδιες επιθυμίες

-         ίδια απλά ανθρώπινα όνειρα

-         ίδιες συναισθηματικές ανάγκες

-         ίδια λαχτάρα για ζωή

-         έχουν αφήσει πίσω τους οικογένεια που περιμένει με αγωνία την επιστροφή τους

 

  • μέσα από αυτά ο συγγραφέας θέλει να τονίσει ότι όλοι οι άνθρωποι, παρά τις διαφορές τους (π.χ. διαφορετική εθνικότητα) στο βάθος είναι ίδιοι
  • για το λόγο αυτό δεν προσδιορίζεται ούτε ο τόπος, ούτε ο χρόνος, ούτε τα πρόσωπα της ιστορίας: το περιστατικό αυτό θα μπορούσε να συμβεί σε κάθε πόλεμο, σε κάθε εποχή, σε κάθε λαό (πανανθρώπινη, καθολική & διαχρονική διάσταση)
  • κάθε στρατιώτης είναι θύμα του πολέμου, είτε σκοτώσει, είτε σκοτωθεί

 

Σχήματα λόγου

Προσωποποιήσεις: §16 ≪Ένα σκληρό χέρι έσφιγγε την καρδιά του νέου στρατιώτη≫, §22 ≪Η νύχτα κατέβηκε ολούθες και απλωμένο σκοτάδι τους τύλιξε≫

Μεταφορές: §3 ≪Η φλόγα έσβησε από τα σωθικά του≫, §17 ≪Τα μάτια καίγανε≫

Παρομοιώσεις: §24 ≪σα να’ τανε φίλοι παλιοί, σα να’ τανε αδέρφια≫.

Ασύνδετο σχήμα: §3 ≪Ο νέος στρατιώτης ακούμπησε…πεντακάθαρο νερό≫, § 6 ≪Ένας άλλος στρατιώτης, οχτρός…να ευχαριστήσει το Θεό≫

Επαναλήψεις: §18 ≪λυπήσου τον, λυπήσου με≫, §21 ≪Αδερφέ μου, του’λεγε… αδερφέ μου…≫, §22 ≪δεν είμαι φονιάς…δεν είμαι φονιάς≫,

≪ξέχασα πως είμαι άνθρωπος, ξέχασα πως είσαι άνθρωπος≫

Εικόνες: §12-13 ≪Ο ξένος ήτανε πεσμένος … ο ανθρώπινος πόνος και το ξάφνιασμα≫,  §20-21 ≪Άπλωσε τα χέρια …και το απαλοχάιδευε≫

Αντιθέσεις: §1 & 2 ≪Λίγη ώρα πριν έπεφτε ακόμη αραιό λιανοντούφεκο≫ - ≪Όμως τώρα ήταν πλέρια ησυχία≫, §8 ≪διψασμένος από την ολοήμερη κάψα≫ - ≪να του δροσίσει τα πυρωμένα σωθικά≫, §24 ≪φονιά και θύμα≫, γαλήνη φύσης ≠ πολεμικό μίσος ανθρώπου

 

Γλώσσα

-         απλή

-         άμεση

-         λιτή (= απλή)

 

Αφηγηματικά στοιχεία

-         αφήγηση: γραμμική (τα γεγονότα παρουσιάζονται σε χρονολογική σειρά)

-         αφηγητής: παντογνώστης (αφηγείται σε τρίτο πρόσωπο)

-         εστίαση: μηδενική

 

Χαρακτηριστικά του διηγήματος στο «Γιατί;»

  1. η ιστορία περιστρέφεται γύρω από ένα κύριο γεγονός, σημαντικό για τη ζωή του κεντρικού ήρωα (πρωταγωνιστή)

 

            Ο νεαρός στρατιώτης σκοτώνει τον εχθρό και στη συνέχεια μετανιώνει για την πράξη του. Το γεγονός αυτό τον κάνει να συνειδητοποιήσει τον παραλογισμό του πολέμου και σημαδεύει τη ζωή του.

 

 2. περιγράφεται ο χαρακτήρας (ηθογράφηση) και η ψυχολογία (ψυχογραφία) του κεντρικού ήρωα

 

Ηθογράφηση νεαρού στρατιώτη

-         συμβολίζει κάθε άνθρωπο που αποκτηνώνει ο πόλεμος

-         απλός άνθρωπος

-         ευαίσθητος

-         γεμάτος όνειρα για το μέλλον

-         ευσεβής / πιστός στο Θεό

-         θύμα του πολέμου

 

Ψυχογραφία νεαρού στρατιώτη

-         νοσταλγία για πατρίδα και αγαπημένα πρόσωπα

-         μίσος για τον πόλεμο

-         τύψεις

-         ενοχές

(για περισσότερα στοιχεία βλ. «Οι ψυχικές διακυμάνσεις του νεαρού στρατιώτη»)

 

3. υπάρχουν και κάποια δευτερεύοντα πρόσωπα & επεισόδια, που έχουν ως στόχο να τονίσουν το βασικό γεγονός ή να συμπληρώσουν την ψυχογραφία του πρωταγωνιστή   

           Ο εχθρός, μέσα από το φόνο του οποίου αναδεικνύονται περισσότερα στοιχεία για την ψυχογραφία του νεαρού στρατιώτη.

 

4. έχει ενότητα υπόθεσης: όλα τα γεγονότα & οι λεπτομέρειες έχουν άμεση σχέση με το κύριο γεγονός∙ ξετυλίγονται σταδιακά, ώστε το ενδιαφέρον του αναγνώστη να παραμείνει αμείωτο μέχρι το τέλος

Όλη η ιστορία κινείται γύρω από τη δολοφονία του εχθρού.

 

5. έχει ενότητα τόπου & χρόνου: τα γεγονότα αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο

Όλη η ιστορία εκτυλίσσεται γύρω από την πηγή. Ξεκινάει το σούρουπο και τελειώνει λίγες ώρες μετά, όταν έχει πια νυχτώσει.

 

6.      πλοκή → δέση → κορύφωση → λύση

πλοκή / δέση: οι πρώτες σκηνές στην πηγή

κορύφωση: ο πυροβολισμός

λύση: ο νεαρός στρατιώτης μετανιώνει για την πράξη του και η νύχτα τον βρίσκει αγκαλιασμένο με τον εχθρό του.

 

7. συνδυάζει την αφήγηση, την περιγραφή, το διάλογο & το μονόλογο

αφήγηση: στα σημεία που ο αφηγητής διηγείται τα γεγονότα

περιγραφή: το φυσικό τοπίο κοντά στην πηγή, ο νεαρός στρατιώτης, ο πληγωμένος εχθρός που σπαρταράει

μονόλογος: τα λόγια και οι σκέψεις των δύο στρατιωτών 

 

8. έχει κάποιο σκοπό, τον οποίο ο συγγραφέας δεν εκφράζει καθαρά, αλλά αφήνει τον αναγνώστη να το κατανοήσει (περνάει έμμεσα ένα μήνυμα)

 

Ο πόλεμος είναι καταστροφικός, αποκτηνώνει τους ανθρώπους, έχει μόνο θύματα, είναι ένα τραγικό γεγονός με αρνητικές μόνο συνέπειες (αντιπολεμικό μήνυμα).

 

 



[1] αλλοτρίωση = η αποξένωση του ανθρώπου από τον εαυτό του, από τον κόσμο που τον περιβάλλει, η απώλεια στοιχείων της προσωπικότητάς του, με αποτέλεσμα να καταλήγει ξένος ή κατώτερος από αυτό που ήταν. Γενικότερα, αλλοτρίωση είναι η υπαγωγή του εαυτού μας σε άλλους, η εξάρτηση, η υποδούλωση που συνεπάγεται απώλεια βασικών γνωρισμάτων της προσωπικότητάς μας (Γ. Μπαμπινιώτης)

 

... και επειδή η λογοτεχνία συνομιλεί και με τα άλλα είδη τέχνης ....

Ως παράλληλο κείμενο ακούσαμε και σχολιάσαμε το μελοποιημένο ποίημα του Κώστα Βάρναλη "Η μπαλάντα του κυρ Μέντιου"

Κατεβάστε στον υπολογιστή σας το παρακάτω συνημμένο αρχείο

Παρασκευή, 08 Νοεμβρίου 2013 06:57

Το διήγημα

ΔΙΗΓΗΜΑ

Είδος πεζού λόγου με τα εξής γνωρίσματα:

ü  η ιστορία περιστρέφεται συνήθως γύρω από ένα κύριο γεγονός, σημαντικό για τη ζωή του κεντρικού ήρωα (πρωταγωνιστή)

ü  περιγράφεται ο χαρακτήρας (ηθογράφηση) και η ψυχολογία (ψυχογραφία) του κεντρικού ήρωα

ü  υπάρχουν και κάποια δευτερεύοντα πρόσωπα & επεισόδια, που έχουν ως στόχο να τονίσουν το βασικό γεγονός ή να συμπληρώσουν την ψυχογραφία του πρωταγωνιστή

ü  έχει ενότητα υπόθεσης: όλα τα γεγονότα & οι λεπτομέρειες έχουν άμεση σχέση με το κύριο γεγονός∙ ξετυλίγονται σταδιακά, ώστε το ενδιαφέρον του αναγνώστη να παραμείνει αμείωτο μέχρι το τέλος

ü  έχει ενότητα τόπου & χρόνου: τα γεγονότα αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο

ü  πλοκή → δέση → κορύφωση → λύση

ü  συνδυάζει την αφήγηση, την περιγραφή, το διάλογο & το μονόλογο

ü  έχει κάποιο σκοπό, τον οποίο ο συγγραφέας δεν εκφράζει καθαρά, αλλά αφήνει τον αναγνώστη να το κατανοήσει (περνάει έμμεσα ένα μήνυμα)

Πέμπτη, 07 Νοεμβρίου 2013 07:26

"Ελλάς το μεγαλείο σου ..."

«Ελλάς το μεγαλείο σου…»

   Η Ελλάδα είναι η χώρα του Σωκράτη ,του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, του Περικλή, των μεγάλων τραγικών ποιητών, του Παρθενώνα. Ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός αποτέλεσε το θεμέλιο λίθο για την ανάπτυξη της φιλοσοφικής και επιστημονικής σκέψης. Αναμφίβολα , απ’αυτόν γεννήθηκε η δημοκρατία , η λογοτεχνία και το θέατρο, έργα τέχνης και λόγου, επιτεύγματα απαράμιλλης αξίας και ομορφιάς τα οποία όχι μόνο προσδίδουν αίγλη ακόμα και σήμερα στη χώρα μας, αλλά επηρέασαν καθοριστικά την διαμόρφωση του ελληνικού πολιτισμού, του ευρωπαϊκού και κατ’ επέκταση του παγκόσμιου.

    Η σύγχρονη Ελλάδα συνεχίζει να διαθέτει  «πλείστον φυσικό κάλλος»,  να  συνδέεται στενά με την παράδοσή της , ο θεσμός της οικογένειας να είναι ακόμη πολύ ισχυρός και οι ελληνικές γαστρονομικές απολαύσεις σε σχέση με όλα τα παραπάνω να αποτελούν αναμφίβολα πόλο τουριστικής έλξης.

    Η σύγχρονη Ελλάδα, όμως, δεν απέκτησε σκέψη. Το προσκύνημα στο βωμό της ύλης , ο έντονος ατομικισμός , η εναγώνια αναζήτηση του γρήγορου κέρδους  την αποπροσανατόλισαν.

    Στην σύγχρονη Ελλάδα , η ενασχόληση με τις τέχνες και τον πολιτισμό μειώθηκε δραματικά ή αφανίστηκε. Στη θέση τους γρήγορα , πρόχειρα επιτεύγματα - «πιασάρικα» όπως κοινώς ονομάζονται - έτσι για να πάμε λίγο παραπέρα , χωρίς καμία πρόβλεψη για το μέλλον, μόνο για την ηδονή της στιγμής.

   Η σύγχρονη Ελλάδα, όμως, αυτή την εποχή στενάζει κάτω από την μπότα της οικονομικής κρίσης. Η ανεργία που βρίσκεται στα ύψη , η σχέση προσφερόμενης εργασίας και αμοιβής, η οποία είναι δυσανάλογη , το μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού που βρίσκεται κάτω από το όριο της φτώχειας , τα κρατικά κονδύλια για την υγεία και την εκπαίδευση τα οποία  είναι   πενιχρά , η διαφθορά , η παραοικονομία , τα διαρθρωτικά προβλήματα (δημόσιο χρέος) , είναι προβλήματα που απασχολούν την ελληνική καθημερινότητα. Το μέλλον το δικό μας και των μεταγενέστερων είναι υποθηκευμένο.

   Η Ελλάδα θα πρέπει να ανασκουμπωθεί , να αναζητήσει λύσεις που αφορούν τα ιδιαίτερά της προβλήματα, να αποκτήσει συνείδηση της παράδοσης και της ιστορίας της, της καταγωγής και της δομής της. Θα πρέπει να αποτινάξει αυτό τον μανδύα της ηττοπάθειας, του ραγιαδισμού και της απαξίωσης.

   Νιώθω δέος όταν αναλογιστώ ότι μία μικρή κουκίδα στον παγκόσμιο χάρτη, μία χούφτα άνθρωποι , κατάφεραν να έχουν θέση, ύπαρξη και φωνή, να αναγνωρίζονται εδώ και εκατομμύρια χρόνια απ’ όλους του λαούς του πλανήτη. Νιώθω δέος όταν σε κάθε τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων ανά τον κόσμο η «γαλανόλευκη»  ανοίγει την αυλαία.

      Νιώθω δέος και τεράστια ευθύνη που είμαι Ελληνίδα!

 

                                                                                                 Πόπη Μαστοράκη

                                                                                                                                        Γ1