Ρουμπελάκη Ανθή

Ρουμπελάκη Ανθή

Τρίτη, 26 Νοεμβρίου 2013 08:56

Καρμπονάροι

Μια παρουσίαση της μαθήτριας του Γ2 Ειρήνης Σπανάκη στο μάθημα της Ιστορίας.

Παρασκευή, 08 Νοεμβρίου 2013 07:07

"Γιατί;" του Γιάννη Μαγκλή

 

Γιάννης Μαγκλής, Γιατί;

 

Θέμα: Η τρέλα και ο παραλογισμός του πολέμου, καθώς και η αλλοτρίωση[1]του ανθρώπου κάτω από τέτοιες συνθήκες.

 

Στόχος του συγγραφέα: να στείλει ένα αντιπολεμικό μήνυμα και να κηρύξει την ανάγκη για ειρήνη και συναδέλφωση των λαών.

 

Ενότητες

1η ενότητα: «Σουρούπωνε … να ξεχάσει»: Το τέλος της μέρας και της μάχης

2η ενότητα: «Ο νέος στρατιώτης … να δει»: Το νερό της πηγής

3η ενότητα: «Ένας άλλος στρατιώτης … έτρεχε»: Ο νεαρός στρατιώτης σκοτώνει το συνάνθρωπό του

4η ενότητα: «Μεσοστρατίς… δεν άκουγε»: Η μετάνοια του νεαρού στρατιώτη

 

Οι ψυχικές διακυμάνσεις του νεαρού στρατιώτη

  1. επαφή με τη φύση: απλός, ήρεμος, χαρούμενος άνθρωπος
  2. εμφάνιση εχθρού: και πάλι καχύποπτος, σκληρός & αδίστακτος πολεμιστής
  3. πυροβολισμός εχθρού: αμηχανία, καθώς αρχικά δε συνειδητοποιεί τι έχει κάνει
  4. βλέμμα & πόνος πληγωμένου: ενοχές & πόνος, ταυτίζεται με τον πληγωμένο εχθρό του, νιώθει πανικό κι έτσι τρέπεται σε φυγή
  5. στα μισά της διαδρομής σταματά: προσπαθεί να ηρεμήσει & να συγκεντρωθεί, αλλά δεν μπορεί λόγω της έντονης συναισθηματικής κατάστασης που βρίσκεται
  6. κατεβαίνει τρέχοντας την πλαγιά: θέλει να προφτάσει να σώσει τον πληγωμένο και παρακαλεί το θεό να τον σώσει∙ ταραχή, αγωνία, τύψεις, πόνος για το συνάνθρωπό του & οίκτος για τον εαυτό του
  7. ο πληγωμένος είναι ακόμα ζεστός: προσωρινή ανακούφιση, εξακολουθεί να τρέμει από αγωνία, νιώθει ανθρώπινα συναισθήματα
  8. φροντίζει τον πληγωμένο: ειλικρινής μετάνοια, πόνος, συντριβή, ανάγκη να λυτρωθεί, εξομολόγηση, ευαίσθητη ψυχή, τρυφερότητα
  9. ο νεαρός στρατιώτης συνειδητοποιεί ότι ο πόλεμος ήταν αυτός που τον έκανε απάνθρωπο & τον γέμισε μίσος για το συνάνθρωπό του

 

Η τραγικότητα του νεαρού στρατιώτη

-         είναι και αυτός θύμα του πολέμου

-         ο πόλεμος τον έχει κάνει άγριο & απάνθρωπο

-         αναγκάζεται να σκοτώσει από φόβο μήπως προλάβει και τον σκοτώσει ο άλλος

-         τυφλωμένος από τη μανία του πολέμου Þ βλέπει παντού εχθρούς

-         όταν συνειδητοποιεί την πράξη του, αισθάνεται ενοχή, μετανιώνει, ζητάει συγχώρεση από το θύμα του

-         τονίζει ότι δεν είναι φονιάς, αλλά αναγκάστηκε να γίνει εξαιτίας του πολέμου

 

Κοινά σημεία των αντίπαλων στρατιωτών

-         ίδιες επιθυμίες

-         ίδια απλά ανθρώπινα όνειρα

-         ίδιες συναισθηματικές ανάγκες

-         ίδια λαχτάρα για ζωή

-         έχουν αφήσει πίσω τους οικογένεια που περιμένει με αγωνία την επιστροφή τους

 

  • μέσα από αυτά ο συγγραφέας θέλει να τονίσει ότι όλοι οι άνθρωποι, παρά τις διαφορές τους (π.χ. διαφορετική εθνικότητα) στο βάθος είναι ίδιοι
  • για το λόγο αυτό δεν προσδιορίζεται ούτε ο τόπος, ούτε ο χρόνος, ούτε τα πρόσωπα της ιστορίας: το περιστατικό αυτό θα μπορούσε να συμβεί σε κάθε πόλεμο, σε κάθε εποχή, σε κάθε λαό (πανανθρώπινη, καθολική & διαχρονική διάσταση)
  • κάθε στρατιώτης είναι θύμα του πολέμου, είτε σκοτώσει, είτε σκοτωθεί

 

Σχήματα λόγου

Προσωποποιήσεις: §16 ≪Ένα σκληρό χέρι έσφιγγε την καρδιά του νέου στρατιώτη≫, §22 ≪Η νύχτα κατέβηκε ολούθες και απλωμένο σκοτάδι τους τύλιξε≫

Μεταφορές: §3 ≪Η φλόγα έσβησε από τα σωθικά του≫, §17 ≪Τα μάτια καίγανε≫

Παρομοιώσεις: §24 ≪σα να’ τανε φίλοι παλιοί, σα να’ τανε αδέρφια≫.

Ασύνδετο σχήμα: §3 ≪Ο νέος στρατιώτης ακούμπησε…πεντακάθαρο νερό≫, § 6 ≪Ένας άλλος στρατιώτης, οχτρός…να ευχαριστήσει το Θεό≫

Επαναλήψεις: §18 ≪λυπήσου τον, λυπήσου με≫, §21 ≪Αδερφέ μου, του’λεγε… αδερφέ μου…≫, §22 ≪δεν είμαι φονιάς…δεν είμαι φονιάς≫,

≪ξέχασα πως είμαι άνθρωπος, ξέχασα πως είσαι άνθρωπος≫

Εικόνες: §12-13 ≪Ο ξένος ήτανε πεσμένος … ο ανθρώπινος πόνος και το ξάφνιασμα≫,  §20-21 ≪Άπλωσε τα χέρια …και το απαλοχάιδευε≫

Αντιθέσεις: §1 & 2 ≪Λίγη ώρα πριν έπεφτε ακόμη αραιό λιανοντούφεκο≫ - ≪Όμως τώρα ήταν πλέρια ησυχία≫, §8 ≪διψασμένος από την ολοήμερη κάψα≫ - ≪να του δροσίσει τα πυρωμένα σωθικά≫, §24 ≪φονιά και θύμα≫, γαλήνη φύσης ≠ πολεμικό μίσος ανθρώπου

 

Γλώσσα

-         απλή

-         άμεση

-         λιτή (= απλή)

 

Αφηγηματικά στοιχεία

-         αφήγηση: γραμμική (τα γεγονότα παρουσιάζονται σε χρονολογική σειρά)

-         αφηγητής: παντογνώστης (αφηγείται σε τρίτο πρόσωπο)

-         εστίαση: μηδενική

 

Χαρακτηριστικά του διηγήματος στο «Γιατί;»

  1. η ιστορία περιστρέφεται γύρω από ένα κύριο γεγονός, σημαντικό για τη ζωή του κεντρικού ήρωα (πρωταγωνιστή)

 

            Ο νεαρός στρατιώτης σκοτώνει τον εχθρό και στη συνέχεια μετανιώνει για την πράξη του. Το γεγονός αυτό τον κάνει να συνειδητοποιήσει τον παραλογισμό του πολέμου και σημαδεύει τη ζωή του.

 

 2. περιγράφεται ο χαρακτήρας (ηθογράφηση) και η ψυχολογία (ψυχογραφία) του κεντρικού ήρωα

 

Ηθογράφηση νεαρού στρατιώτη

-         συμβολίζει κάθε άνθρωπο που αποκτηνώνει ο πόλεμος

-         απλός άνθρωπος

-         ευαίσθητος

-         γεμάτος όνειρα για το μέλλον

-         ευσεβής / πιστός στο Θεό

-         θύμα του πολέμου

 

Ψυχογραφία νεαρού στρατιώτη

-         νοσταλγία για πατρίδα και αγαπημένα πρόσωπα

-         μίσος για τον πόλεμο

-         τύψεις

-         ενοχές

(για περισσότερα στοιχεία βλ. «Οι ψυχικές διακυμάνσεις του νεαρού στρατιώτη»)

 

3. υπάρχουν και κάποια δευτερεύοντα πρόσωπα & επεισόδια, που έχουν ως στόχο να τονίσουν το βασικό γεγονός ή να συμπληρώσουν την ψυχογραφία του πρωταγωνιστή   

           Ο εχθρός, μέσα από το φόνο του οποίου αναδεικνύονται περισσότερα στοιχεία για την ψυχογραφία του νεαρού στρατιώτη.

 

4. έχει ενότητα υπόθεσης: όλα τα γεγονότα & οι λεπτομέρειες έχουν άμεση σχέση με το κύριο γεγονός∙ ξετυλίγονται σταδιακά, ώστε το ενδιαφέρον του αναγνώστη να παραμείνει αμείωτο μέχρι το τέλος

Όλη η ιστορία κινείται γύρω από τη δολοφονία του εχθρού.

 

5. έχει ενότητα τόπου & χρόνου: τα γεγονότα αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο

Όλη η ιστορία εκτυλίσσεται γύρω από την πηγή. Ξεκινάει το σούρουπο και τελειώνει λίγες ώρες μετά, όταν έχει πια νυχτώσει.

 

6.      πλοκή → δέση → κορύφωση → λύση

πλοκή / δέση: οι πρώτες σκηνές στην πηγή

κορύφωση: ο πυροβολισμός

λύση: ο νεαρός στρατιώτης μετανιώνει για την πράξη του και η νύχτα τον βρίσκει αγκαλιασμένο με τον εχθρό του.

 

7. συνδυάζει την αφήγηση, την περιγραφή, το διάλογο & το μονόλογο

αφήγηση: στα σημεία που ο αφηγητής διηγείται τα γεγονότα

περιγραφή: το φυσικό τοπίο κοντά στην πηγή, ο νεαρός στρατιώτης, ο πληγωμένος εχθρός που σπαρταράει

μονόλογος: τα λόγια και οι σκέψεις των δύο στρατιωτών 

 

8. έχει κάποιο σκοπό, τον οποίο ο συγγραφέας δεν εκφράζει καθαρά, αλλά αφήνει τον αναγνώστη να το κατανοήσει (περνάει έμμεσα ένα μήνυμα)

 

Ο πόλεμος είναι καταστροφικός, αποκτηνώνει τους ανθρώπους, έχει μόνο θύματα, είναι ένα τραγικό γεγονός με αρνητικές μόνο συνέπειες (αντιπολεμικό μήνυμα).

 

 



[1] αλλοτρίωση = η αποξένωση του ανθρώπου από τον εαυτό του, από τον κόσμο που τον περιβάλλει, η απώλεια στοιχείων της προσωπικότητάς του, με αποτέλεσμα να καταλήγει ξένος ή κατώτερος από αυτό που ήταν. Γενικότερα, αλλοτρίωση είναι η υπαγωγή του εαυτού μας σε άλλους, η εξάρτηση, η υποδούλωση που συνεπάγεται απώλεια βασικών γνωρισμάτων της προσωπικότητάς μας (Γ. Μπαμπινιώτης)

 

... και επειδή η λογοτεχνία συνομιλεί και με τα άλλα είδη τέχνης ....

Ως παράλληλο κείμενο ακούσαμε και σχολιάσαμε το μελοποιημένο ποίημα του Κώστα Βάρναλη "Η μπαλάντα του κυρ Μέντιου"

Κατεβάστε στον υπολογιστή σας το παρακάτω συνημμένο αρχείο

Παρασκευή, 08 Νοεμβρίου 2013 06:57

Το διήγημα

ΔΙΗΓΗΜΑ

Είδος πεζού λόγου με τα εξής γνωρίσματα:

ü  η ιστορία περιστρέφεται συνήθως γύρω από ένα κύριο γεγονός, σημαντικό για τη ζωή του κεντρικού ήρωα (πρωταγωνιστή)

ü  περιγράφεται ο χαρακτήρας (ηθογράφηση) και η ψυχολογία (ψυχογραφία) του κεντρικού ήρωα

ü  υπάρχουν και κάποια δευτερεύοντα πρόσωπα & επεισόδια, που έχουν ως στόχο να τονίσουν το βασικό γεγονός ή να συμπληρώσουν την ψυχογραφία του πρωταγωνιστή

ü  έχει ενότητα υπόθεσης: όλα τα γεγονότα & οι λεπτομέρειες έχουν άμεση σχέση με το κύριο γεγονός∙ ξετυλίγονται σταδιακά, ώστε το ενδιαφέρον του αναγνώστη να παραμείνει αμείωτο μέχρι το τέλος

ü  έχει ενότητα τόπου & χρόνου: τα γεγονότα αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο

ü  πλοκή → δέση → κορύφωση → λύση

ü  συνδυάζει την αφήγηση, την περιγραφή, το διάλογο & το μονόλογο

ü  έχει κάποιο σκοπό, τον οποίο ο συγγραφέας δεν εκφράζει καθαρά, αλλά αφήνει τον αναγνώστη να το κατανοήσει (περνάει έμμεσα ένα μήνυμα)

Πέμπτη, 07 Νοεμβρίου 2013 07:26

"Ελλάς το μεγαλείο σου ..."

«Ελλάς το μεγαλείο σου…»

   Η Ελλάδα είναι η χώρα του Σωκράτη ,του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, του Περικλή, των μεγάλων τραγικών ποιητών, του Παρθενώνα. Ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός αποτέλεσε το θεμέλιο λίθο για την ανάπτυξη της φιλοσοφικής και επιστημονικής σκέψης. Αναμφίβολα , απ’αυτόν γεννήθηκε η δημοκρατία , η λογοτεχνία και το θέατρο, έργα τέχνης και λόγου, επιτεύγματα απαράμιλλης αξίας και ομορφιάς τα οποία όχι μόνο προσδίδουν αίγλη ακόμα και σήμερα στη χώρα μας, αλλά επηρέασαν καθοριστικά την διαμόρφωση του ελληνικού πολιτισμού, του ευρωπαϊκού και κατ’ επέκταση του παγκόσμιου.

    Η σύγχρονη Ελλάδα συνεχίζει να διαθέτει  «πλείστον φυσικό κάλλος»,  να  συνδέεται στενά με την παράδοσή της , ο θεσμός της οικογένειας να είναι ακόμη πολύ ισχυρός και οι ελληνικές γαστρονομικές απολαύσεις σε σχέση με όλα τα παραπάνω να αποτελούν αναμφίβολα πόλο τουριστικής έλξης.

    Η σύγχρονη Ελλάδα, όμως, δεν απέκτησε σκέψη. Το προσκύνημα στο βωμό της ύλης , ο έντονος ατομικισμός , η εναγώνια αναζήτηση του γρήγορου κέρδους  την αποπροσανατόλισαν.

    Στην σύγχρονη Ελλάδα , η ενασχόληση με τις τέχνες και τον πολιτισμό μειώθηκε δραματικά ή αφανίστηκε. Στη θέση τους γρήγορα , πρόχειρα επιτεύγματα - «πιασάρικα» όπως κοινώς ονομάζονται - έτσι για να πάμε λίγο παραπέρα , χωρίς καμία πρόβλεψη για το μέλλον, μόνο για την ηδονή της στιγμής.

   Η σύγχρονη Ελλάδα, όμως, αυτή την εποχή στενάζει κάτω από την μπότα της οικονομικής κρίσης. Η ανεργία που βρίσκεται στα ύψη , η σχέση προσφερόμενης εργασίας και αμοιβής, η οποία είναι δυσανάλογη , το μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού που βρίσκεται κάτω από το όριο της φτώχειας , τα κρατικά κονδύλια για την υγεία και την εκπαίδευση τα οποία  είναι   πενιχρά , η διαφθορά , η παραοικονομία , τα διαρθρωτικά προβλήματα (δημόσιο χρέος) , είναι προβλήματα που απασχολούν την ελληνική καθημερινότητα. Το μέλλον το δικό μας και των μεταγενέστερων είναι υποθηκευμένο.

   Η Ελλάδα θα πρέπει να ανασκουμπωθεί , να αναζητήσει λύσεις που αφορούν τα ιδιαίτερά της προβλήματα, να αποκτήσει συνείδηση της παράδοσης και της ιστορίας της, της καταγωγής και της δομής της. Θα πρέπει να αποτινάξει αυτό τον μανδύα της ηττοπάθειας, του ραγιαδισμού και της απαξίωσης.

   Νιώθω δέος όταν αναλογιστώ ότι μία μικρή κουκίδα στον παγκόσμιο χάρτη, μία χούφτα άνθρωποι , κατάφεραν να έχουν θέση, ύπαρξη και φωνή, να αναγνωρίζονται εδώ και εκατομμύρια χρόνια απ’ όλους του λαούς του πλανήτη. Νιώθω δέος όταν σε κάθε τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων ανά τον κόσμο η «γαλανόλευκη»  ανοίγει την αυλαία.

      Νιώθω δέος και τεράστια ευθύνη που είμαι Ελληνίδα!

 

                                                                                                 Πόπη Μαστοράκη

                                                                                                                                        Γ1

Πέμπτη, 31 Οκτωβρίου 2013 07:23

Τι είναι Ελλάδα

Την εργασία με τίτλο "Τι είναι Ελλάδα" παρουσίασε η μαθήτρια Μάρω Κουτουλάκη του Γ1 στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας.

Δευτέρα, 28 Οκτωβρίου 2013 10:09

Και πάλι στο σχολείο

Ζωρζ Σαρή, Και πάλι στο σχολείο

 

Απόσπασμα από το έργο της Ζωρζ Σαρή «Ε.Π.»

                                                                  ¯

μυθιστόρημα με αυτοβιογραφικά στοιχεία

 

Θέμα: η επιστροφή στο σχολείο μετά τις καλοκαιρινές διακοπές και η πρώτη ανταλλαγή των εμπειριών του καλοκαιριού ανάμεσα στις συμμαθήτριες ενός σχολείου θηλέων.

 

Ενότητες

1η ενότητα, §1-8 ≪Η τάξη γιορτάζει…στο σχολείο πανηγύρι≫: Η επιστροφή στο σχολείο, η χαρά για το ξανασμίξιμο και οι καλοκαιρινές εντυπώσεις.

2η ενότητα, §9-11 ≪Όταν μπήκε στην τάξη …είχε διαλέξει Το θέμα!≫: Το σχολικό πρόγραμμα ξεκινά και δίνεται το θέμα της πρώτης έκθεσης.

3η ενότητα, §12-13 ≪Πριν ακόμη χτυπήσει…που φτερούγιζαν γύρω τους≫: Η Ζωρζ σκέφτεται πώς θα περιγράψει όλα όσα έζησε το καλοκαίρι.

 

Η διάθεση των κοριτσιών

-         χαρά

-         ευθυμία

-         κέφι

-         ανεμελιά

-         γιορταστική ατμόσφαιρα

-         αισιοδοξία

-         ενθουσιασμός

-         στενοχώρια για τις συμμαθήτριες που δε θα είναι φέτος μαζί τους στο σχολείο

 

τη χαρούμενη αυτή διάθεση την εκδηλώνουν με:

-         αγκαλιές

-         φιλιά

-         γέλια

-         φωνές

-         χειροκροτήματα

-         ανταλλαγή καλοκαιρινών αναμνήσεων, εμπειριών, μυστικών

 

Οι σχέσεις ανάμεσα στα κορίτσια

-         άλλες πολύ ζεστές

-         άλλες μέτριες

-         άλλες ανταγωνιστικές

-         άλλες τυπικές / αδιάφορες

-         τα περισσότερα κορίτσια είναι δεμένα μεταξύ τους, αλλά υπάρχουν και αντιπάθειες

 

Οι σχέσεις των μαθητριών με το σχολείο και τις δασκάλες τους

-         αγαπούν το σχολείο τους

-         αμοιβαία σχέση κατανόησης, συνεργασίας και σεβασμού με τη δεσποινίδα Κλάρα

-         άχρωμα και άτονα αισθήματα για την κυρία Ερασμία, τη διευθύντρια

 

Σχήματα λόγου

Προσωποποιήσεις: ≪Η τάξη γιορτάζει τη χαρά της πρώτης μέρας≫  

Μεταφορές: ≪Μάτια λαμπερά γεμάτα θάλασσες και βουνά, γεμάτα παιχνίδια, γεμάτα τρέλες≫, ≪να προλάβουμε τη θάλασσα λάδι≫, ≪Κι ήταν η πρώτη μέρα στο σχολείο πανηγύρι≫, ≪Στην αυλή μεγάλες και μικρές μαθήτριες έκοβαν βόλτες≫.

Παρομοιώσεις:  ≪Όταν σαν θεά Αθηνά κατέβαινε το λοφάκι≫

Ασύνδετο σχήμα: ≪Αγκαλιές, φιλιά, γέλια, φωνές≫, ≪Η Πόπη στο Λουτράκι, η Τίλδα στη Γλυφάδα, ≪Θα τα έγραφε όλα, για την καφασωτή παράγκα …από τον ψηλό βράχο»

Επαναλήψεις: ≪ήταν όμορφη, πιο όμορφη από πέρσι≫, ≪Πιστεύω

πως φέτος θα πούμε πολλά, πιο πολλά από πέρσι≫.

Εικόνες: ≪-Ε, και να βλέπατε τον πύργο των παππούδων μου!…με είκοσι τέσσερις λαμπτήρες≫,  ≪Αδύνατη, μικροκαμωμένη…Ομορφούλα≫

Υπερβολή: «έγινε χαλασμός από τα πολλά χειροκροτήματα»

Αντίθεση: «μεγάλες και μικρές μαθήτριες»

 

Γλώσσα

-         απλή

-         καθημερινή

-         γεμάτη από εκφράσεις του καθημερινού λόγου της εποχής

 

Χαρακτηριστικά μυθιστορήματος εφηβικής ηλικίας

-         έχει ήρωες αγόρια ή κορίτσια στην εφηβεία

-         χαίρονται τη ζωή και την ξενοιασιά της ηλικίας τους

-         πρώτα ερωτικά σκιρτήματα

-         απομάκρυνση από παιδική αθωότητα

-         έναρξη ωρίμανσης

-         πρώτες απογοητεύσεις και δυσκολίες της ζωής

 

Αφηγηματικές τεχνικές

-         αφήγηση: τριτοπρόσωπη

-         αφηγητής: παντογνώστης

-         εστίαση: μηδενική

-         διάλογος (όταν συζητάνε μεταξύ τους τα κορίτσια) ® ζωντάνια, παραστατικότητα

-         αφήγηση (πώς πέρασαν τα κορίτσια το καλοκαίρι τους)

-         περιγραφή

-         αναδρομές στο παρελθόν (αναμνήσεις από τις καλοκαιρινές διακοπές)

 

Κοινωνικά θέματα

-         διαλυμένες οικογένειες (Αθηνούλα)

-         φτωχιές, πολύτεκνες οικογένειες που συχνά αναγκάζονται να δώσουν τα παιδιά τους για υιοθεσία (Μίνα)

-         κάποια παιδιά εγκαταλείπουν το σχολείο για να εργαστούν (Ποζέλι)

(η φοίτηση στο Γυμνάσιο δεν ήταν τότε υποχρεωτική)

 

Χαρακτηρισμός προσώπων

Ζωρζ

-         ενθουσιώδης

-         αυθόρμητη

-         ξένοιαστη

-         ομιλητική

-         με ζωηρή φαντασία

 

Η κυρία Ερασμία (η διευθύντρια)

-         τυπική

-         απρόσωπη

-         αυστηρή

-         ψυχρή

-         απόμακρη

-         συντηρητική

-         λακωνική (περιορίζεται σε σύντομες ανακοινώσεις)

 

Η δεσποινίς Κλάρα

-         ζεστή

-         φιλική

-         απλή

-         αξιαγάπητη

-         κομψή

-         χαρισματική εκπαιδευτικός

 

Λίλη

-         υπεροπτική

-         εγωίστρια

-         ψηλομύτα

-         ψυχρή

 

Κική

-         φαντασμένη

-         επιδειξιομανής

 

Άλμπα

-         εσωστρεφής

-         λιγομίλητη

-         ντροπαλή

 

.... και επειδή η λογοτεχνία συνομιλεί και με τα άλλα είδη τέχνης....


ως παράλληλα "κείμενα" παρακολουθήσαμε, σχολιάσαμε και συγκρίναμε με το "Και πάλι στο σχολείο":

- απόσπασμα από την ταινία "Το ξύλο βγήκε απ'τον παράδεισο"

   http://www.youtube.com/watch?v=6JpgMSHLPLc

- την ταινία "Το δέντρο που πληγώναμε"

   http://www.youtube.com/watch?v=CxqlZDvXTL8

 

"Ο Μικρός Πρίγκιπας" του Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ

(Κατεβάστε στον υπολογιστή σας το αρχείο "Μικρός Πρίγκηπας")

Παρασκευή, 14 Ιουνίου 2013 17:00

Pablo Neruda, "Αργοπεθαίνει"

Το αηδόνι και το τριαντάφυλλο


ΟΣΚΑΡ ΟΥΑΪΛΝΤ

«Είπε ότι θα χόρευε μαζί μου αν της έφερνα κόκκινα τριαντάφυλλα,» φώναξε ο νεαρός Φοιτητής, «άλλα σ' όλο τον κήπο μου δεν υπάρχει ούτε ένα κόκκινο τριαντάφυλλο.» από την φωλιά της στη βελανιδιά η Αηδόνα τον άκουσε, και κοίταξε έξω μέσα από τα φύλλα, και απόρησε.
«Ούτε ένα κόκκινο τριαντάφυλλο σ' όλο τον κήπο μου!» αυτός φώναξε, και τα όμορφα μάτια του γέμισαν δάκρυα.

Αχ, από τι μικρά πράγματα εξαρτάται η ευτυχία! Έχω διαβάσει όλα όσα οι σοφοί έχουν γράψει, και όλα τα μυστικά τής φιλοσοφίας είναι κτήμα μου, κι όμως για να θέλω ένα κόκκινο τριαντάφυλλο έχει γίνει η ζωή μου δυστυχισμένη.
«Επιτέλους να ένας πραγματικά ερωτευμένος,» είπε η Αηδόνα. «Νύχτες ολόκληρες κι’ αν έχω τραγουδήσει για αυτόν, αν και δεν τον ήξερα: νύχτες ολόκληρες έχω διηγηθεί την ιστορία του στ' αστερία, και τώρα τον αντικρίζω.
Τα μαλλιά του είναι σκούρα σαν τον ανθό του υάκινθου, και τα χείλη του κόκκινα σαν το τριαντάφυλλο του πόθου του αλλά το πάθος έχει κάνει το πρόσωπό του σαν ωχρό ελεφαντόδοντο, και η θλίψη έχει βάλει την σφραγίδα της πάνω στο μέτωπό του.»

«Ο Πρίγκιπας κάνει ένα χορό αύριο το βράδυ,» μουρμούρισε ο νεαρός φοιτητής, «και η αγάπη μου θα είναι καλεσμένη. Αν της φέρω ένα κόκκινο τριαντάφυλλο θα χορέψει μαζί μου μέχρι την αυγή.
Αν της φέρω ένα κόκκινο τριαντάφυλλο θα την κρατήσω στα χέρια μου, και θα γείρει το κεφάλι της πάνω στον ώμο μου, και το χέρι της θα είναι πιασμένο στο δικό μου.
Μα δεν υπάρχει ούτε ένα κόκκινο τριαντάφυλλο στον κήπο μου, κι έτσι θα κάθομαι μόνος, και εκείνη θα με προσπεράσει. Δεν θα μου δώσει καμία σημασία, και η καρδιά μου θα σπάσει.»

«Αυτός όντως είναι ο αληθινά ερωτευμένος,» είπε η Αηδόνα. «Για ότι εγώ τραγουδάω, εκείνος υποφέρει -ότι για μένα είναι χαρά, για εκείνον είναι πόνος.
Σίγουρα ο Έρωτας είναι ένα υπέροχο πράγμα. Είναι πιο πολύτιμος από σμαράγδια, και πιο ακριβός από φίνες οπαλίνες.
Τα μαργαριτάρια και τα πετράδια δεν μπορούν να τον αγοράσουν, ούτε και πουλιέται στην αγορά. Δεν μπορεί να αγοραστεί από τούς πραματευτάδες, ούτε μπορεί να μετρηθεί στη ζυγαριά για χρυσάφι.»

«Οι μουσικοί θα κάθονται στον εξώστη τους,» είπε ο νεαρός Φοιτητής, «και θα παίζουν τα έγχορδα όργανα τους, και η αγάπη μου θα χορεύει στους ήχους της άρπας και του βιολιού.
Θα χορεύει τόσο ανάλαφρα που τα πόδια της δεν θα αγγίζουν το δάπεδο, και οι αυλικοί με τις χαρούμενες ενδυμασίες τους θα συνωστίζονται γύρω της.
Αλλά με μένα δεν θα χορέψει, γιατί δεν έχω κόκκινο τριαντάφυλλο να της προσφέρω», και σωριάστηκε κάτω στο γρασίδι, και έχωσε το πρόσωπό του μέσα στα χέρια του, και έκλαψε.


«Γιατί κλαίει;» ρώτησε μία μικρή Πράσινη Σαύρα, καθώς τον προσπερνούσε με την ουρά της στο αέρα. «Γιατί, στ' αλήθεια;» είπε μία Πεταλούδα, που πετάριζε ολόγυρα κυνηγώντας μία ηλιαχτίδα.
«Γιατί, στ' αλήθεια;» ψιθύρισε μία Μαργαρίτα στο γείτονά της, με απαλή, χαμηλή φωνή. «Κλαίει για ένα κόκκινο τριαντάφυλλο,» είπε η Αηδόνα.
«Για ένα κόκκινο τριαντάφυλλο;» φώναξαν, «μα πόσο γελοίο!» και η μικρή Σαύρα, που ήταν κάπως κυνική, γέλασε απερίφραστα.
Όμως η Αηδόνα κατάλαβε το μυστικό της θλίψης του φοιτητή, και κάθισε σιωπηλή στη βελανιδιά, και σκέφτηκε σχετικά με το μυστήριο του Έρωτα.

* * *


Ξαφνικά άπλωσε τα καστανά φτερά της για πτήση, και υψώθηκε στον αέρα. Πέρασε μέσα από το δασύλλιο σα σκιά, και σα σκιά διέσχισε τον κήπο.
Στο μέσο του μικρού λιβαδιού στεκόταν μία όμορφη Τριανταφυλλιά, και όταν την είδε πέταξε προς το μέρος της, και κάθισε πάνω σε ένα κλαδάκι. «Δώσε μου ένα κόκκινο τριαντάφυλλο,» φώναξε, «και θα σου τραγουδήσω το πιο γλυκό μου τραγούδι.»
Αλλά το Δένδρο κούνησε το κεφάλι του. «Τα τριαντάφυλλά μου είναι άσπρα,» απάντησε, «τόσο άσπρα όσο ο αφρός της θάλασσας, και πιο άσπρα από το χιόνι πάνω στα βουνά. Αλλά πήγαινε στον αδελφό μου που φυτρώνει γύρω από το παλιό ηλιακό ρολόι, και ίσως θα σου δώσει αυτό που ζητάς.»

Έτσι η Αηδόνα πέταξε στην Τριανταφυλλιά που φύτρωνε γύρω από το παλιό ηλιακό ρολόι. «Δώσε μου ένα κόκκινο τριαντάφυλλο,» φώναξε, «και θα σου τραγουδήσω το πιο γλυκό μου τραγούδι.»

Αλλά το Δένδρο κούνησε το κεφάλι του. «Τα τριαντάφυλλά μου είναι κίτρινα,» απάντησε «τόσο κίτρινα όσο τα μαλλιά της γοργόνας που κάθεται πάνω σε έναν κεχριμπαρένιο θρόνο, και πιο κίτρινα από τον ασφόδελο που ανθίζει στο λιβάδι πριν ο θεριστής έρθει με το δρεπάνι του.
Αλλά πήγαινε στον αδελφό μου που φυτρώνει κάτω από το παράθυρο του Φοιτητή, και ίσως θα σου δώσει αυτό που ζητάς.»

Έτσι η Αηδόνα πέταξε στην Τριανταφυλλιά που φύτρωνε κάτω από το παράθυρο του Φοιτητή. «Δώσε μου ένα κόκκινο τριαντάφυλλο,» φώναξε, «και θα σου τραγουδήσω το πιο γλυκό μου τραγούδι.»
Αλλά το Δένδρο κούνησε το κεφάλι του. «Τα τριαντάφυλλά μου είναι κόκκινα,» απάντησε, «τόσο κόκκινα όσο τα πόδια του περιστεριού, και πιο κόκκινα από τις μεγάλες βεντάλιες του κοραλλιού που κυματίζουν και κυματίζουν στα σπήλαια του ωκεανού.

Αλλά ο χειμώνας έχει παγώσει τις φλέβες μου, και η παγωνιά έχει κάψει τα μπουμπούκια μου, και η θύελλα έχει σπάσει τα κλαριά μου, και δεν θα έχω καθόλου τριαντάφυλλα αυτό το χρόνο.»

«Ένα κόκκινο τριαντάφυλλο είναι το μόνο που θέλω,» φώναξε η Αηδόνα, «μόνο ένα κόκκινο τριαντάφυλλο! Δεν υπάρχει κανένας τρόπος με τον όποιο να μπορέσω να το αποκτήσω;»
«Υπάρχει ένας τρόπος,» απάντησε το Δένδρο, «αλλά είναι τόσο τρομερός που δεν τολμώ να σου τον πω.» «Πες τον μου,» είπε η Αηδόνα, «Δεν φοβάμαι.»


«Αν θέλεις ένα κόκκινο τριαντάφυλλο,» είπε το Δένδρο, «πρέπει να το δημιουργήσεις από τη μουσική στο φως του φεγγαριού, και να το βάψεις με το αίμα της ίδιας σου της καρδιάς. Πρέπει να μού τραγουδήσεις με το στήθος σου πάνω σε ένα αγκάθι.

Όλο το βράδυ πρέπει να μου τραγουδήσεις, και το αγκάθι πρέπει να τρυπήσει την καρδιά σου, και το αίμα της ζωής σου πρέπει να τρέξει μέσα στις φλέβες μου, και να γίνει δικό μου.»

«Ο Θάνατος είναι μεγάλο τίμημα να πληρώσει (κάποιος) για ένα κόκκινο τριαντάφυλλο,» φώναξε η Αηδόνα, «και η Ζωή είναι πολύ ακριβή για όλους. Είναι ευχάριστο να κάθεσαι στο πράσινο δάσος, και να παρακολουθείς τον Ήλιο στο άρμα του από χρυσό, και τη Σελήνη στο άρμα της από μαργαριτάρια.
Γλυκό είναι το άρωμα του κράταιγου, και γλυκοί είναι οι άγριοι υάκινθοι που κρύβονται στην κοιλάδα, και η ερείκη που ανθίζει στο λόφο. Ωστόσο ο έρωτας είναι καλύτερος από την Ζωή, και τι είναι η καρδιά ενός πουλιού συγκρινόμενη με την καρδιά ενός ανθρώπου;»

Έτσι άπλωσε τα καστανά φτερά της για πτήση, και υψώθηκε στον αέρα. Πέρασε πάνω από τον κήπο σα σκιά, και σα σκιά διέσχισε το δασύλλιο.
Ο νεαρός Φοιτητής ακόμα κείτονταν στο γρασίδι, όπου τον είχε αφήσει, και τα δάκρυα δεν είχαν ακόμη στεγνώσει στα όμορφα μάτια του.
«Να είσαι ευτυχισμένος,» φώναξε η Αηδόνα, «να είσαι ευτυχισμένος, θα το έχεις το κόκκινό σου τριαντάφυλλο. Θα το φτιάξω από μουσική στο φεγγαρόφωτο, και θα το βάψω με της ίδιας της καρδιάς μου το αίμα.

Το μόνο που ζητώ από σένα σ' αντάλλαγμα είναι να είσαι ένας αληθινός εραστής, γιατί ο Έρωτας είναι σοφότερος από την Φιλοσοφία, αν και είναι σοφή, και δυνατότερος από την Ισχύ, αν και είναι ισχυρή.
Στο χρώμα της φωτιάς είναι τα φτερά του, και βαμμένο σαν φλόγα είναι το σώμα του. Τα χείλη του είναι γλυκά σαν μέλι, και η ανάσα του είναι (μεθυστική) σαν λιβάνι.»

Ο Φοιτητής ύψωσε το βλέμμα του από το γρασίδι, και αφουγκράστηκε, Αλλά δεν μπορούσε να καταλάβει τι του έλεγε η Αηδόνα, γιατί ήξερε μόνο τα πράγματα που είναι γραμμένα σε βιβλία.
Αλλά η Βελανιδιά κατάλαβε, και ένοιωσε θλίψη, γιατί πολύ συμπαθούσε τη μικρή Αηδόνα που είχε φτιάξει τη φωλιά της μες τα κλαδιά της. «Τραγούδησε μου ένα τελευταίο τραγούδι,» ψιθύρισε, «Θα νοιώσω πολύ μοναχικά όταν θα έχεις φύγει.»

Έτσι η Αηδόνα τραγούδησε στη Βελανιδιά, και η φωνή της ήταν σαν νερό που κελάρυζε από ασημένια κανάτα. Όταν είχε τελειώσει το τραγούδι της ο Φοιτητής σηκώθηκε, και έβγαλε ένα σημειωματάριο και ένα μολύβι από την τσέπη του.

«Έχει μορφή,» είπε στον εαυτό του, καθώς απομακρύνθηκε μέσα στο δασύλλιο -«αυτό δεν μπορεί κανείς να της το αρνηθεί, αλλά έχει αισθήματα; Φοβάμαι πως όχι. Στην πραγματικότητα, είναι σαν τους περισσότερους καλλιτέχνες, είναι μόνο ύφος, χωρίς καμία ειλικρίνεια.
Δεν θα θυσίαζε τον εαυτό της για τους άλλους. Σκέφτεται μοναχά για τη μουσική, και όλοι ξέρουν ότι οι τέχνες είναι εγωιστικές. Όμως, πρέπει να παραδεχτούμε ότι έχει κάποιες όμορφες νότες στη φωνή της. Τι κρίμα είναι που δεν σημαίνουν τίποτε, ή δεν έχουν κανένα πρακτικό όφελος.»

Και πήγε στο δωμάτιό του, και ξάπλωσε στο μικρό του ξυλοκρέβατο, και άρχισε να σκέφτεται την αγάπη του, και, μετά από κάποια ώρα, αποκοιμήθηκε.

* * *


Και όταν η Σελήνη έλαμψε στους ουρανούς η Αηδόνα πέταξε στην Τριανταφυλλιά, και έβαλε το στήθος της πάνω στο αγκάθι. Όλο το βράδυ τραγουδούσε με το στήθος της πάνω στο αγκάθι, και η ψυχρή κρυστάλλινη Σελήνη έσκυψε και αφουγκράστηκε. Όλη νύχτα τραγουδούσε, και το αγκάθι έμπαινε όλο και βαθύτερα στο στήθος της, και το αίμα της ζωής της άδειαζε από μέσα της.

Τραγούδησε πρώτα για τη γέννηση της αγάπης στην καρδιά ενός αγοριού και ενός κοριτσιού. Και στο πιο ψηλό κλαδάκι της Τριανταφυλλιάς άνθισε ένα θαυμάσιο τριαντάφυλλο, πέταλο με το πέταλο, τραγούδι με το τραγούδι.

Ωχρό ήταν, στην αρχή, όπως η καταχνιά που κρέμεται πάνω από το ποτάμι - ωχρό σαν τα πόδια τού πρωινού, και ασημένιο σαν τα φτερά της αυγής.

Σαν τη σκιά ενός τριαντάφυλλού σε καθρέφτη από ασήμι, σαν τη σκιά ενός τριαντάφυλλού σε λίμνη νερού, έτσι ήταν το τριαντάφυλλο που άνθισε στο ψηλότερο κλαδάκι του Δένδρου.
Μα το Δένδρο φώναξε στην Αηδόνα να πιέσει περισσότερο πάνω στο αγκάθι. «Πίεσε περισσότερο, μικρή Αηδόνα», φώναξε το Δένδρο, «αλλιώς η Μέρα θα 'ρθει πριν να τελειώσει το τριαντάφυλλο.»
Έτσι η Αηδόνα πίεσε περισσότερο πάνω στο αγκάθι, και ολοένα και δυνατότερο έγινε το τραγούδι της, καθώς τραγούδαγε για τη γέννηση του πάθους στην ψυχή ενός άνδρα και μίας κόρης. Και μία απαλή απόχρωση από ροζ ήρθε στα φύλλα του τριαντάφυλλου, σαν το αναψοκοκκίνισμα στο πρόσωπο του γαμπρού όταν φιλά τα χείλη της νύφης.

Αλλά το αγκάθι δεν είχε ακόμα φτάσει στην καρδιά της, κι έτσι η καρδιά του τριαντάφυλλου παρέμενε λευκή, καθώς μόνο το αίμα της καρδιάς ενός Αηδονιού μπορεί να κοκκινίσει την καρδιά ενός ρόδου.
Και το Δένδρο φώναξε στην Αηδόνα να πιέσει περισσότερο πάνω στο αγκάθι. «Πίεσε περισσότερο, μικρή Αηδόνα», φώναξε το Δένδρο, «αλλιώς η Μέρα θα 'ρθει πριν να τελειώσει το τριαντάφυλλο.»
Έτσι η Αηδόνα πίεσε περισσότερο πάνω στο αγκάθι, και το αγκάθι άγγιξε την καρδιά της, και μία άγρια σουβλιά πόνου τη διαπέρασε.
Πικρός, πικρός ήταν ο πόνος, και όλο και πιο ξέφρενο γινόταν το τραγούδι της, καθώς τραγουδούσε για τον Έρωτα που τελειοποιείται με το Θάνατο, για τον Έρωτα που δεν πεθαίνει στο μνήμα.

Και το θαυμάσιο ρόδο έγινε βαθυκόκκινο, σαν το ροδόχρωμα του ουρανού της ανατολής. Βαθυκόκκινη ήταν η γιρλάντα από πέταλα, και πορφυρή σα ρουμπίνι ήταν η καρδιά.

Μα της Αηδόνας η φωνή γινόταν όλο και πιο αχνή, και τα μικρά φτερά της άρχισαν να τρέμουν, και μία λεπτή μεμβράνη σκέπασε τα μάτια της. Όλο και πιο αδύναμο γινόταν το τραγούδι της, και ένοιωσε κάτι να την πνίγει στο λαιμό.

Τότε έβγαλε ένα τελευταίο ξέσπασμα μουσικής. Η λευκή Σελήνη το άκουσε, και ξέχασε την αυγή, και παρέμεινε στον ουρανό. Το κόκκινο ρόδο το άκουσε, και τρεμούλιασε σύγκορμο από έκσταση, και άνοιξε τα πέταλά του στον κρύο πρωινό αέρα.


Η ηχώ το μετέφερε στις πορφυροβαμμένες της σπηλιές στους λόφους, και ξύπνησε τους κοιμισμένους τσοπάνηδες από τα όνειρα τους. Αρμένισε μέσα από τα καλάμια του ποταμού, και αυτά μετέφεραν το μαντάτο του στη θάλασσα.

«Κοίτα, κοίτα!» φώναξε το δένδρο, «το τριαντάφυλλο είναι έτοιμο τώρα», μα η Αηδόνα δεν έδωσε καμία απάντηση, γιατί κειτόταν νεκρή στο ψηλό χορτάρι, με το αγκάθι στην καρδιά της.

* * *


Και το μεσημέρι ο Φοιτητής άνοιξε το παράθυρό του και κοίταξε έξω. «Τι έκπληξη, τι θαυμάσια τύχη!» Ξεφώνησε, «να ένα κόκκινο τριαντάφυλλο!
Δεν έχω ποτέ δει τριαντάφυλλο σαν κι αυτό σε όλη μου τη ζωή. Είναι τόσο όμορφο που είμαι σίγουρος ότι έχει ένα μακρύ Λατινικό όνομα», και έσκυψε και το έκοψε.

Μετά φόρεσε το καπέλο του, και έτρεξε μέχρι το σπίτι του Καθηγητή με το τριαντάφυλλο στο χέρι του. Η κόρη του Καθηγητή καθόταν στην εξώπορτα τυλίγοντας μπλε μετάξι σε μια κουβαρίστρα, και το σκυλάκι της ήταν ξαπλωμένο στα πόδια της.
«Είπες ότι θα χόρευες μαζί μου αν σου έφερνα ένα κόκκινο τριαντάφυλλο,» φώναξε ο Φοιτητής. «Ορίστε το πιο κόκκινο τριαντάφυλλο σ' ολόκληρο τον κόσμο. Θα το φορέσεις σήμερα το βράδυ δίπλα στην καρδιά σου, και καθώς θα χορεύουμε μαζί θα σου λέει πόσο σε αγαπώ.»

Μα το κορίτσι κατσούφιασε. «Φοβάμαι ότι δεν θα ταιριάζει με το φόρεμά μου,» απάντησε, «και, εκτός αυτού, ο ανιψιός του Αυλάρχη μου έχει στείλει μερικά αληθινά πετράδια, και όλοι ξέρουν ότι τα πετράδια κοστίζουν πολύ περισσότερο από τα λουλούδια.»

«Λοιπόν, στο λόγο μου, είσαι πολύ αχάριστη,» είπε ο Φοιτητής θυμωμένα, και πέταξε το τριαντάφυλλο στο δρόμο, κι εκείνο έπεσε μέσα στο ρείθρο, και ο τροχός μίας αμαξάς πέρασε από πάνω του.
«Αχάριστη!» είπε το κορίτσι. «Για να σου πω, είσαι πολύ αναιδής. Και, έπειτα, ποιος είσαι εσύ; Ένας φοιτητάκος.
Γιατί, δεν πιστεύω ότι ούτε καν έχεις ασημένιες αγκράφες στα παπούτσια σου όπως έχει ο ανιψιός του Αυλάρχη», και σηκώθηκε από την καρέκλα της και μπήκε μέσα στο σπίτι.
«Τι ανόητο πράγμα που είναι ο Έρωτας,» είπε ο φοιτητής καθώς έφευγε. «Δεν είναι ούτε κατά το ήμισυ τόσο χρήσιμος όσο η Λογική, καθώς δεν αποδεικνύει τίποτε, και πάντοτε σου τάζει πράγματα που δεν πρόκειται να συμβούν, και σε κάνει να πιστεύεις πράγματα που δεν είναι αληθινά.

Στην πραγματικότητα, δεν είναι διόλου πρακτικός, και, καθώς στην εποχή μας το να είσαι πρακτικός είναι το παν, θα επιστρέψω στην Φιλοσοφία και θα μελετήσω Μεταφυσική.» Έτσι επέστρεψε στο δωμάτιό του και τράβηξε ένα μεγάλο σκονισμένο βιβλίο, και άρχισε να διαβάζει.
_

Ο Όσκαρ Ουάιλντ (πλήρες όνομα Όσκαρ Φίνγκαρ Ο'Φλάχερτι Γουίλ Ουάιλντ, 16 Οκτωβρίου 1854 - 30 Νοεμβρίου 1900) ήταν Ιρλανδός μυθιστοριογράφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας και κριτικός που έζησε στο τέλος της Βικτωριανής Εποχής. Ανάμεσα στα πιο γνωστά έργα του συγκαταλέγονται το μυθιστόρημα Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκραίη και το τελευταίο του έργο-επιστολή De Profundis.

 

Στο πλαίσιο του μαθήματος της Τοπικής Ιστορίας, οι μαθητές της Γ΄ Γυμνασίου του σχολείου μας εκπόνησαν project με θέμα τα «100 χρόνια από την Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα». Για να δείτε τις εργασίες των παιδιών σε μορφή power point, επιλέξτε τα συνημμένα αρχεία, ανάλογα με το θέμα που σας ενδιαφέρει.