Ρουμπελάκη Ανθή

Ρουμπελάκη Ανθή

Παρασκευή, 14 Ιουνίου 2013 17:00

Pablo Neruda, "Αργοπεθαίνει"

Το αηδόνι και το τριαντάφυλλο


ΟΣΚΑΡ ΟΥΑΪΛΝΤ

«Είπε ότι θα χόρευε μαζί μου αν της έφερνα κόκκινα τριαντάφυλλα,» φώναξε ο νεαρός Φοιτητής, «άλλα σ' όλο τον κήπο μου δεν υπάρχει ούτε ένα κόκκινο τριαντάφυλλο.» από την φωλιά της στη βελανιδιά η Αηδόνα τον άκουσε, και κοίταξε έξω μέσα από τα φύλλα, και απόρησε.
«Ούτε ένα κόκκινο τριαντάφυλλο σ' όλο τον κήπο μου!» αυτός φώναξε, και τα όμορφα μάτια του γέμισαν δάκρυα.

Αχ, από τι μικρά πράγματα εξαρτάται η ευτυχία! Έχω διαβάσει όλα όσα οι σοφοί έχουν γράψει, και όλα τα μυστικά τής φιλοσοφίας είναι κτήμα μου, κι όμως για να θέλω ένα κόκκινο τριαντάφυλλο έχει γίνει η ζωή μου δυστυχισμένη.
«Επιτέλους να ένας πραγματικά ερωτευμένος,» είπε η Αηδόνα. «Νύχτες ολόκληρες κι’ αν έχω τραγουδήσει για αυτόν, αν και δεν τον ήξερα: νύχτες ολόκληρες έχω διηγηθεί την ιστορία του στ' αστερία, και τώρα τον αντικρίζω.
Τα μαλλιά του είναι σκούρα σαν τον ανθό του υάκινθου, και τα χείλη του κόκκινα σαν το τριαντάφυλλο του πόθου του αλλά το πάθος έχει κάνει το πρόσωπό του σαν ωχρό ελεφαντόδοντο, και η θλίψη έχει βάλει την σφραγίδα της πάνω στο μέτωπό του.»

«Ο Πρίγκιπας κάνει ένα χορό αύριο το βράδυ,» μουρμούρισε ο νεαρός φοιτητής, «και η αγάπη μου θα είναι καλεσμένη. Αν της φέρω ένα κόκκινο τριαντάφυλλο θα χορέψει μαζί μου μέχρι την αυγή.
Αν της φέρω ένα κόκκινο τριαντάφυλλο θα την κρατήσω στα χέρια μου, και θα γείρει το κεφάλι της πάνω στον ώμο μου, και το χέρι της θα είναι πιασμένο στο δικό μου.
Μα δεν υπάρχει ούτε ένα κόκκινο τριαντάφυλλο στον κήπο μου, κι έτσι θα κάθομαι μόνος, και εκείνη θα με προσπεράσει. Δεν θα μου δώσει καμία σημασία, και η καρδιά μου θα σπάσει.»

«Αυτός όντως είναι ο αληθινά ερωτευμένος,» είπε η Αηδόνα. «Για ότι εγώ τραγουδάω, εκείνος υποφέρει -ότι για μένα είναι χαρά, για εκείνον είναι πόνος.
Σίγουρα ο Έρωτας είναι ένα υπέροχο πράγμα. Είναι πιο πολύτιμος από σμαράγδια, και πιο ακριβός από φίνες οπαλίνες.
Τα μαργαριτάρια και τα πετράδια δεν μπορούν να τον αγοράσουν, ούτε και πουλιέται στην αγορά. Δεν μπορεί να αγοραστεί από τούς πραματευτάδες, ούτε μπορεί να μετρηθεί στη ζυγαριά για χρυσάφι.»

«Οι μουσικοί θα κάθονται στον εξώστη τους,» είπε ο νεαρός Φοιτητής, «και θα παίζουν τα έγχορδα όργανα τους, και η αγάπη μου θα χορεύει στους ήχους της άρπας και του βιολιού.
Θα χορεύει τόσο ανάλαφρα που τα πόδια της δεν θα αγγίζουν το δάπεδο, και οι αυλικοί με τις χαρούμενες ενδυμασίες τους θα συνωστίζονται γύρω της.
Αλλά με μένα δεν θα χορέψει, γιατί δεν έχω κόκκινο τριαντάφυλλο να της προσφέρω», και σωριάστηκε κάτω στο γρασίδι, και έχωσε το πρόσωπό του μέσα στα χέρια του, και έκλαψε.


«Γιατί κλαίει;» ρώτησε μία μικρή Πράσινη Σαύρα, καθώς τον προσπερνούσε με την ουρά της στο αέρα. «Γιατί, στ' αλήθεια;» είπε μία Πεταλούδα, που πετάριζε ολόγυρα κυνηγώντας μία ηλιαχτίδα.
«Γιατί, στ' αλήθεια;» ψιθύρισε μία Μαργαρίτα στο γείτονά της, με απαλή, χαμηλή φωνή. «Κλαίει για ένα κόκκινο τριαντάφυλλο,» είπε η Αηδόνα.
«Για ένα κόκκινο τριαντάφυλλο;» φώναξαν, «μα πόσο γελοίο!» και η μικρή Σαύρα, που ήταν κάπως κυνική, γέλασε απερίφραστα.
Όμως η Αηδόνα κατάλαβε το μυστικό της θλίψης του φοιτητή, και κάθισε σιωπηλή στη βελανιδιά, και σκέφτηκε σχετικά με το μυστήριο του Έρωτα.

* * *


Ξαφνικά άπλωσε τα καστανά φτερά της για πτήση, και υψώθηκε στον αέρα. Πέρασε μέσα από το δασύλλιο σα σκιά, και σα σκιά διέσχισε τον κήπο.
Στο μέσο του μικρού λιβαδιού στεκόταν μία όμορφη Τριανταφυλλιά, και όταν την είδε πέταξε προς το μέρος της, και κάθισε πάνω σε ένα κλαδάκι. «Δώσε μου ένα κόκκινο τριαντάφυλλο,» φώναξε, «και θα σου τραγουδήσω το πιο γλυκό μου τραγούδι.»
Αλλά το Δένδρο κούνησε το κεφάλι του. «Τα τριαντάφυλλά μου είναι άσπρα,» απάντησε, «τόσο άσπρα όσο ο αφρός της θάλασσας, και πιο άσπρα από το χιόνι πάνω στα βουνά. Αλλά πήγαινε στον αδελφό μου που φυτρώνει γύρω από το παλιό ηλιακό ρολόι, και ίσως θα σου δώσει αυτό που ζητάς.»

Έτσι η Αηδόνα πέταξε στην Τριανταφυλλιά που φύτρωνε γύρω από το παλιό ηλιακό ρολόι. «Δώσε μου ένα κόκκινο τριαντάφυλλο,» φώναξε, «και θα σου τραγουδήσω το πιο γλυκό μου τραγούδι.»

Αλλά το Δένδρο κούνησε το κεφάλι του. «Τα τριαντάφυλλά μου είναι κίτρινα,» απάντησε «τόσο κίτρινα όσο τα μαλλιά της γοργόνας που κάθεται πάνω σε έναν κεχριμπαρένιο θρόνο, και πιο κίτρινα από τον ασφόδελο που ανθίζει στο λιβάδι πριν ο θεριστής έρθει με το δρεπάνι του.
Αλλά πήγαινε στον αδελφό μου που φυτρώνει κάτω από το παράθυρο του Φοιτητή, και ίσως θα σου δώσει αυτό που ζητάς.»

Έτσι η Αηδόνα πέταξε στην Τριανταφυλλιά που φύτρωνε κάτω από το παράθυρο του Φοιτητή. «Δώσε μου ένα κόκκινο τριαντάφυλλο,» φώναξε, «και θα σου τραγουδήσω το πιο γλυκό μου τραγούδι.»
Αλλά το Δένδρο κούνησε το κεφάλι του. «Τα τριαντάφυλλά μου είναι κόκκινα,» απάντησε, «τόσο κόκκινα όσο τα πόδια του περιστεριού, και πιο κόκκινα από τις μεγάλες βεντάλιες του κοραλλιού που κυματίζουν και κυματίζουν στα σπήλαια του ωκεανού.

Αλλά ο χειμώνας έχει παγώσει τις φλέβες μου, και η παγωνιά έχει κάψει τα μπουμπούκια μου, και η θύελλα έχει σπάσει τα κλαριά μου, και δεν θα έχω καθόλου τριαντάφυλλα αυτό το χρόνο.»

«Ένα κόκκινο τριαντάφυλλο είναι το μόνο που θέλω,» φώναξε η Αηδόνα, «μόνο ένα κόκκινο τριαντάφυλλο! Δεν υπάρχει κανένας τρόπος με τον όποιο να μπορέσω να το αποκτήσω;»
«Υπάρχει ένας τρόπος,» απάντησε το Δένδρο, «αλλά είναι τόσο τρομερός που δεν τολμώ να σου τον πω.» «Πες τον μου,» είπε η Αηδόνα, «Δεν φοβάμαι.»


«Αν θέλεις ένα κόκκινο τριαντάφυλλο,» είπε το Δένδρο, «πρέπει να το δημιουργήσεις από τη μουσική στο φως του φεγγαριού, και να το βάψεις με το αίμα της ίδιας σου της καρδιάς. Πρέπει να μού τραγουδήσεις με το στήθος σου πάνω σε ένα αγκάθι.

Όλο το βράδυ πρέπει να μου τραγουδήσεις, και το αγκάθι πρέπει να τρυπήσει την καρδιά σου, και το αίμα της ζωής σου πρέπει να τρέξει μέσα στις φλέβες μου, και να γίνει δικό μου.»

«Ο Θάνατος είναι μεγάλο τίμημα να πληρώσει (κάποιος) για ένα κόκκινο τριαντάφυλλο,» φώναξε η Αηδόνα, «και η Ζωή είναι πολύ ακριβή για όλους. Είναι ευχάριστο να κάθεσαι στο πράσινο δάσος, και να παρακολουθείς τον Ήλιο στο άρμα του από χρυσό, και τη Σελήνη στο άρμα της από μαργαριτάρια.
Γλυκό είναι το άρωμα του κράταιγου, και γλυκοί είναι οι άγριοι υάκινθοι που κρύβονται στην κοιλάδα, και η ερείκη που ανθίζει στο λόφο. Ωστόσο ο έρωτας είναι καλύτερος από την Ζωή, και τι είναι η καρδιά ενός πουλιού συγκρινόμενη με την καρδιά ενός ανθρώπου;»

Έτσι άπλωσε τα καστανά φτερά της για πτήση, και υψώθηκε στον αέρα. Πέρασε πάνω από τον κήπο σα σκιά, και σα σκιά διέσχισε το δασύλλιο.
Ο νεαρός Φοιτητής ακόμα κείτονταν στο γρασίδι, όπου τον είχε αφήσει, και τα δάκρυα δεν είχαν ακόμη στεγνώσει στα όμορφα μάτια του.
«Να είσαι ευτυχισμένος,» φώναξε η Αηδόνα, «να είσαι ευτυχισμένος, θα το έχεις το κόκκινό σου τριαντάφυλλο. Θα το φτιάξω από μουσική στο φεγγαρόφωτο, και θα το βάψω με της ίδιας της καρδιάς μου το αίμα.

Το μόνο που ζητώ από σένα σ' αντάλλαγμα είναι να είσαι ένας αληθινός εραστής, γιατί ο Έρωτας είναι σοφότερος από την Φιλοσοφία, αν και είναι σοφή, και δυνατότερος από την Ισχύ, αν και είναι ισχυρή.
Στο χρώμα της φωτιάς είναι τα φτερά του, και βαμμένο σαν φλόγα είναι το σώμα του. Τα χείλη του είναι γλυκά σαν μέλι, και η ανάσα του είναι (μεθυστική) σαν λιβάνι.»

Ο Φοιτητής ύψωσε το βλέμμα του από το γρασίδι, και αφουγκράστηκε, Αλλά δεν μπορούσε να καταλάβει τι του έλεγε η Αηδόνα, γιατί ήξερε μόνο τα πράγματα που είναι γραμμένα σε βιβλία.
Αλλά η Βελανιδιά κατάλαβε, και ένοιωσε θλίψη, γιατί πολύ συμπαθούσε τη μικρή Αηδόνα που είχε φτιάξει τη φωλιά της μες τα κλαδιά της. «Τραγούδησε μου ένα τελευταίο τραγούδι,» ψιθύρισε, «Θα νοιώσω πολύ μοναχικά όταν θα έχεις φύγει.»

Έτσι η Αηδόνα τραγούδησε στη Βελανιδιά, και η φωνή της ήταν σαν νερό που κελάρυζε από ασημένια κανάτα. Όταν είχε τελειώσει το τραγούδι της ο Φοιτητής σηκώθηκε, και έβγαλε ένα σημειωματάριο και ένα μολύβι από την τσέπη του.

«Έχει μορφή,» είπε στον εαυτό του, καθώς απομακρύνθηκε μέσα στο δασύλλιο -«αυτό δεν μπορεί κανείς να της το αρνηθεί, αλλά έχει αισθήματα; Φοβάμαι πως όχι. Στην πραγματικότητα, είναι σαν τους περισσότερους καλλιτέχνες, είναι μόνο ύφος, χωρίς καμία ειλικρίνεια.
Δεν θα θυσίαζε τον εαυτό της για τους άλλους. Σκέφτεται μοναχά για τη μουσική, και όλοι ξέρουν ότι οι τέχνες είναι εγωιστικές. Όμως, πρέπει να παραδεχτούμε ότι έχει κάποιες όμορφες νότες στη φωνή της. Τι κρίμα είναι που δεν σημαίνουν τίποτε, ή δεν έχουν κανένα πρακτικό όφελος.»

Και πήγε στο δωμάτιό του, και ξάπλωσε στο μικρό του ξυλοκρέβατο, και άρχισε να σκέφτεται την αγάπη του, και, μετά από κάποια ώρα, αποκοιμήθηκε.

* * *


Και όταν η Σελήνη έλαμψε στους ουρανούς η Αηδόνα πέταξε στην Τριανταφυλλιά, και έβαλε το στήθος της πάνω στο αγκάθι. Όλο το βράδυ τραγουδούσε με το στήθος της πάνω στο αγκάθι, και η ψυχρή κρυστάλλινη Σελήνη έσκυψε και αφουγκράστηκε. Όλη νύχτα τραγουδούσε, και το αγκάθι έμπαινε όλο και βαθύτερα στο στήθος της, και το αίμα της ζωής της άδειαζε από μέσα της.

Τραγούδησε πρώτα για τη γέννηση της αγάπης στην καρδιά ενός αγοριού και ενός κοριτσιού. Και στο πιο ψηλό κλαδάκι της Τριανταφυλλιάς άνθισε ένα θαυμάσιο τριαντάφυλλο, πέταλο με το πέταλο, τραγούδι με το τραγούδι.

Ωχρό ήταν, στην αρχή, όπως η καταχνιά που κρέμεται πάνω από το ποτάμι - ωχρό σαν τα πόδια τού πρωινού, και ασημένιο σαν τα φτερά της αυγής.

Σαν τη σκιά ενός τριαντάφυλλού σε καθρέφτη από ασήμι, σαν τη σκιά ενός τριαντάφυλλού σε λίμνη νερού, έτσι ήταν το τριαντάφυλλο που άνθισε στο ψηλότερο κλαδάκι του Δένδρου.
Μα το Δένδρο φώναξε στην Αηδόνα να πιέσει περισσότερο πάνω στο αγκάθι. «Πίεσε περισσότερο, μικρή Αηδόνα», φώναξε το Δένδρο, «αλλιώς η Μέρα θα 'ρθει πριν να τελειώσει το τριαντάφυλλο.»
Έτσι η Αηδόνα πίεσε περισσότερο πάνω στο αγκάθι, και ολοένα και δυνατότερο έγινε το τραγούδι της, καθώς τραγούδαγε για τη γέννηση του πάθους στην ψυχή ενός άνδρα και μίας κόρης. Και μία απαλή απόχρωση από ροζ ήρθε στα φύλλα του τριαντάφυλλου, σαν το αναψοκοκκίνισμα στο πρόσωπο του γαμπρού όταν φιλά τα χείλη της νύφης.

Αλλά το αγκάθι δεν είχε ακόμα φτάσει στην καρδιά της, κι έτσι η καρδιά του τριαντάφυλλου παρέμενε λευκή, καθώς μόνο το αίμα της καρδιάς ενός Αηδονιού μπορεί να κοκκινίσει την καρδιά ενός ρόδου.
Και το Δένδρο φώναξε στην Αηδόνα να πιέσει περισσότερο πάνω στο αγκάθι. «Πίεσε περισσότερο, μικρή Αηδόνα», φώναξε το Δένδρο, «αλλιώς η Μέρα θα 'ρθει πριν να τελειώσει το τριαντάφυλλο.»
Έτσι η Αηδόνα πίεσε περισσότερο πάνω στο αγκάθι, και το αγκάθι άγγιξε την καρδιά της, και μία άγρια σουβλιά πόνου τη διαπέρασε.
Πικρός, πικρός ήταν ο πόνος, και όλο και πιο ξέφρενο γινόταν το τραγούδι της, καθώς τραγουδούσε για τον Έρωτα που τελειοποιείται με το Θάνατο, για τον Έρωτα που δεν πεθαίνει στο μνήμα.

Και το θαυμάσιο ρόδο έγινε βαθυκόκκινο, σαν το ροδόχρωμα του ουρανού της ανατολής. Βαθυκόκκινη ήταν η γιρλάντα από πέταλα, και πορφυρή σα ρουμπίνι ήταν η καρδιά.

Μα της Αηδόνας η φωνή γινόταν όλο και πιο αχνή, και τα μικρά φτερά της άρχισαν να τρέμουν, και μία λεπτή μεμβράνη σκέπασε τα μάτια της. Όλο και πιο αδύναμο γινόταν το τραγούδι της, και ένοιωσε κάτι να την πνίγει στο λαιμό.

Τότε έβγαλε ένα τελευταίο ξέσπασμα μουσικής. Η λευκή Σελήνη το άκουσε, και ξέχασε την αυγή, και παρέμεινε στον ουρανό. Το κόκκινο ρόδο το άκουσε, και τρεμούλιασε σύγκορμο από έκσταση, και άνοιξε τα πέταλά του στον κρύο πρωινό αέρα.


Η ηχώ το μετέφερε στις πορφυροβαμμένες της σπηλιές στους λόφους, και ξύπνησε τους κοιμισμένους τσοπάνηδες από τα όνειρα τους. Αρμένισε μέσα από τα καλάμια του ποταμού, και αυτά μετέφεραν το μαντάτο του στη θάλασσα.

«Κοίτα, κοίτα!» φώναξε το δένδρο, «το τριαντάφυλλο είναι έτοιμο τώρα», μα η Αηδόνα δεν έδωσε καμία απάντηση, γιατί κειτόταν νεκρή στο ψηλό χορτάρι, με το αγκάθι στην καρδιά της.

* * *


Και το μεσημέρι ο Φοιτητής άνοιξε το παράθυρό του και κοίταξε έξω. «Τι έκπληξη, τι θαυμάσια τύχη!» Ξεφώνησε, «να ένα κόκκινο τριαντάφυλλο!
Δεν έχω ποτέ δει τριαντάφυλλο σαν κι αυτό σε όλη μου τη ζωή. Είναι τόσο όμορφο που είμαι σίγουρος ότι έχει ένα μακρύ Λατινικό όνομα», και έσκυψε και το έκοψε.

Μετά φόρεσε το καπέλο του, και έτρεξε μέχρι το σπίτι του Καθηγητή με το τριαντάφυλλο στο χέρι του. Η κόρη του Καθηγητή καθόταν στην εξώπορτα τυλίγοντας μπλε μετάξι σε μια κουβαρίστρα, και το σκυλάκι της ήταν ξαπλωμένο στα πόδια της.
«Είπες ότι θα χόρευες μαζί μου αν σου έφερνα ένα κόκκινο τριαντάφυλλο,» φώναξε ο Φοιτητής. «Ορίστε το πιο κόκκινο τριαντάφυλλο σ' ολόκληρο τον κόσμο. Θα το φορέσεις σήμερα το βράδυ δίπλα στην καρδιά σου, και καθώς θα χορεύουμε μαζί θα σου λέει πόσο σε αγαπώ.»

Μα το κορίτσι κατσούφιασε. «Φοβάμαι ότι δεν θα ταιριάζει με το φόρεμά μου,» απάντησε, «και, εκτός αυτού, ο ανιψιός του Αυλάρχη μου έχει στείλει μερικά αληθινά πετράδια, και όλοι ξέρουν ότι τα πετράδια κοστίζουν πολύ περισσότερο από τα λουλούδια.»

«Λοιπόν, στο λόγο μου, είσαι πολύ αχάριστη,» είπε ο Φοιτητής θυμωμένα, και πέταξε το τριαντάφυλλο στο δρόμο, κι εκείνο έπεσε μέσα στο ρείθρο, και ο τροχός μίας αμαξάς πέρασε από πάνω του.
«Αχάριστη!» είπε το κορίτσι. «Για να σου πω, είσαι πολύ αναιδής. Και, έπειτα, ποιος είσαι εσύ; Ένας φοιτητάκος.
Γιατί, δεν πιστεύω ότι ούτε καν έχεις ασημένιες αγκράφες στα παπούτσια σου όπως έχει ο ανιψιός του Αυλάρχη», και σηκώθηκε από την καρέκλα της και μπήκε μέσα στο σπίτι.
«Τι ανόητο πράγμα που είναι ο Έρωτας,» είπε ο φοιτητής καθώς έφευγε. «Δεν είναι ούτε κατά το ήμισυ τόσο χρήσιμος όσο η Λογική, καθώς δεν αποδεικνύει τίποτε, και πάντοτε σου τάζει πράγματα που δεν πρόκειται να συμβούν, και σε κάνει να πιστεύεις πράγματα που δεν είναι αληθινά.

Στην πραγματικότητα, δεν είναι διόλου πρακτικός, και, καθώς στην εποχή μας το να είσαι πρακτικός είναι το παν, θα επιστρέψω στην Φιλοσοφία και θα μελετήσω Μεταφυσική.» Έτσι επέστρεψε στο δωμάτιό του και τράβηξε ένα μεγάλο σκονισμένο βιβλίο, και άρχισε να διαβάζει.
_

Ο Όσκαρ Ουάιλντ (πλήρες όνομα Όσκαρ Φίνγκαρ Ο'Φλάχερτι Γουίλ Ουάιλντ, 16 Οκτωβρίου 1854 - 30 Νοεμβρίου 1900) ήταν Ιρλανδός μυθιστοριογράφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας και κριτικός που έζησε στο τέλος της Βικτωριανής Εποχής. Ανάμεσα στα πιο γνωστά έργα του συγκαταλέγονται το μυθιστόρημα Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκραίη και το τελευταίο του έργο-επιστολή De Profundis.

 

Στο πλαίσιο του μαθήματος της Τοπικής Ιστορίας, οι μαθητές της Γ΄ Γυμνασίου του σχολείου μας εκπόνησαν project με θέμα τα «100 χρόνια από την Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα». Για να δείτε τις εργασίες των παιδιών σε μορφή power point, επιλέξτε τα συνημμένα αρχεία, ανάλογα με το θέμα που σας ενδιαφέρει.

Κυριακή, 19 Μαΐου 2013 09:36

Ενότητα 17

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΤΕΤΑΡΤΟ

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΟΥ

ΕΩΣ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 20ου ΑΙΩΝΑ

 

Ενότητα 17: Ο Ιωάννης Καποδίστριας ως κυβερνήτης της Ελλάδας (1828-1831)

 

Ιωάννης Καποδίστριας

-         εκλέγεται κυβερνήτης της Ελλάδας από την Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας την άνοιξη του 1827

-         έρχεται στο Ναύπλιο τις αρχές του 1828

-         βρίσκει την Ελλάδα σε τραγική κατάσταση:

ü  η χώρα είναι ερειπωμένη

ü  ο λαός εξαθλιωμένος

ü  ληστές & πειρατές ελέγχουν μεγάλες περιοχές

ü  ο αιγυπτιακός στρατός παρέμενε στη ΝΔ Πελοπόννησο

ü  ο τουρκικός στρατός βρίσκεται στη Στερεά Ελλάδα

 

Το έργο του Ιωάννη Καποδίστρια

 

Πολίτευμα & Διοίκηση

-         αναστέλλει την ισχύ του συντάγματος της Τροιζήνας

-         συγκεντρώνει στα χέρια του όλες τις εξουσίες

-         κρίνει ότι αυτό είναι αναγκαίο για να αντιμετωπιστούν τα επείγοντα προβλήματα της χώρας

 

Η Δ΄ Εθνοσυνέλευση του Άργους

-         επικυρώνει αυτές τις αποφάσεις

-         θέτει τις βασικές αρχές μιας μελλοντικής συνταγματικής αναθεώρησης

 

Ένοπλες Δυνάμεις

-         ανάγκη για:

α. εκκαθάριση Στερεάς Ελλάδας από τον τουρκικό στρατό

β. αντιμετώπιση σοβαρών προβλημάτων εσωτερικής  τάξης

(ληστεία, πειρατεία)

Þ ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τη συγκρότηση τακτικών ενόπλων δυνάμεων

-         αξιοποιήθηκαν ορισμένοι από τους αγωνιστές για τη δημιουργία τακτικού στρατού

-         ιδρύθηκε ο Λόχος των Ευελπίδων

-         έγιναν τα πρώτα βήματα για την οργάνωση τακτικού πολεμικού ναυτικού

-         καταπολεμήθηκε η πειρατεία χάρη και στη δράση του Ανδρέα Μιαούλη

 

Οικονομία

-         σχημάτισε ένα πρώτο κρατικό ταμείο από εισφορές Ελλήνων του εξωτερικού & φιλελλήνων

-         ίδρυσε τράπεζα με τη συνεργασία φίλου του Γαλλοελβετού τραπεζίτη

-         έκοψε νόμισμα, το φοίνικα

-         εφάρμοσε αυστηρή λιτότητα στις δημόσιες δαπάνες

-         επιχείρησε να εκσυγχρονίσει τη γεωργία εισάγοντας:

α. νέες καλλιέργειες (πατάτα)

β. νέες καλλιεργητικές μεθόδους (χρήση σιδερένιου άροτρου)

 

Εκπαίδευση

-         από τις κύριες προτεραιότητες του Καποδίστρια

-         πίστευε ότι τη δεδομένη στιγμή θα έπρεπε να παρέχει:

α. βασικές γνώσεις

β. επαγγελματική κατάρτιση

Þ δεν προχώρησε στην ίδρυση Πανεπιστημίου

 

-         ίδρυσε:

1.      το Ορφανοτροφείο της Αίγινας: σε αυτό λειτουργούσαν:

ü  3 αλληλοδιδακτικά σχολεία

- αντιστοιχούν στα σημερινά δημοτικά

- 4ετούς φοίτησης

ü  3 ελληνικά

- αντιστοιχούν στα σημερινά γυμνάσια

- 3ετούς φοίτησης

ü  αρκετά χειροτεχνεία = επαγγελματικές σχολές

2.      το Πρότυπον Σχολείον: σε αυτό σπουδάζουν όσοι θα γίνουν δάσκαλοι στα αλληλοδιδακτικά

3.      το Κεντρικόν Σχολείον: για όσους προορίζονται για σπουδές σε πανεπιστήμια του εξωτερικού

4.      το Πρότυπον Αγροκήπιον = γεωργική σχολή

 

Η ολοκλήρωση της επανάστασης 1829

-         όταν έφτασε στην Ελλάδα ο Καποδίστριας, η επανάσταση βρισκόταν ακόμα σε εξέλιξη

-         εκκρεμούσαν:

α. ο βαθμός ανεξαρτησίας του κράτους: ανεξάρτητο ή αυτόνομο;

β. ο καθορισμός των συνόρων του

-         δεν είχαν σταματήσει ακόμα οι πολεμικές επιχειρήσεις

 

Η τελευταία μάχη

Χρόνος: 12 Σεπτεμβρίου 1829

Χώρος: Πέτρα της Βοιωτίας

Έκβαση: οι ελληνικές δυνάμεις με επικεφαλής το Δημήτριο Υψηλάντη νικούν τις τουρκικές

 

Πρωτόκολλο της Ανεξαρτησίας (1830): η Ελλάδα αναγνωρίζεται ως ανεξάρτητο κράτος

 

Συνθήκη της Κωνσταντινούπολης (1832): διευρύνονται τα ελληνικά σύνορα

-         ενσωματώνονται όλα τα εδάφη νοτίως της γραμμής Αμβρακικού-Παγασητικού κόλπου

-         το ελληνικό κράτος τώρα περιλαμβάνει:

ü  Στερεά Ελλάδα

ü  Πελοπόννησο

ü  Νησιά Αργοσαρωνικού

ü  Εύβοια

ü  Κυκλάδες

ü  Σποράδες

 

Η αντιπολίτευση κατά του Καποδίστρια

ο Καποδίστριας συγκροτεί ένα ισχυρό, συγκεντρωτικό κράτος σύμφωνα με τα δυτικά πρότυπα Þ αντιδράσεις από:

  1. Προκρίτους με τοπική εξουσία (Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης)
  2. Πλούσιους πλοιοκτήτες (Γεώργιος Κουντουριώτης)
  3. Έμπειρους Φαναριώτες (Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος)
  4. Φιλελεύθερους διανοούμενους (Αδαμάντιος Κοραής)
  • καυτηριάζουν τον αυταρχισμό του Καποδίστρια
  • απαιτούν παραχώρηση συνταγματικών ελευθεριών
  1. Αγγλία & Γαλλία

Θεωρούν τον Καποδίστρια όργανο της Ρωσίας Þ υποκινούν τις αντικαποδιστριακές κινήσεις

 

Οι αντιδράσεις

-         εξεγέρσεις στις αρχές του 1830

-         ο Ανδρέας Μιαούλης ανατινάζει στον Πόρο τα δυο μεγαλύτερα ελληνικά πολεμικά πλοία

-         η Ύδρα γίνεται κέντρο της αντιπολίτευσης: εκεί η εφημερίδα Απόλλων προπαγανδίζει τη δολοφονία του Καποδίστρια

-         ο Καποδίστριας φυλακίζει τον πρόκριτο της Μάνης Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη ως υπεύθυνο για τις αντικυβερνητικές κινήσεις Þ κορύφωση της έντασης

-         27 Σεπτεμβρίου 1831: δολοφονία του Καποδίστρια στο Ναύπλιο από τον Κωνσταντίνο & το Γεώργιο Μαυρομιχάλη

 

Εμπέδωση

Α. Να απαντήσετε προφορικά στις παρακάτω ερωτήσεις:

1.Τι έκανε ο Κυβερνήτης για την οικονομία της χώρας;

2. Να αποτιμήσετε την προσφορά του Καποδίστρια στην εκπαίδευση και την

εξωτερική πολιτική.

3. Ποιοι λόγοι οδήγησαν στη σύγκρουση Καποδίστρια-αντιπολίτευσης;

 

Β. Να αποδώσετε το περιεχόμενο των όρων: Λόχος των Ευελπίδων, αλληλοδιδακτικά σχολεία, ελληνικά σχολεία, πρότυπον αγροκήπιον.

 

Γ. Σωστό ή Λάθος;

 

α. Ο Καποδίστριας ήρθε στο Ναύπλιο στα 1829.

β.Ο Καποδίστριας ανέθεσε τη διοίκηση του στρατού και της δικαιοσύνης σε

προεστούς και προκρίτους.

γ. Ο Καποδίστριας έκοψε νόμισμα, τον φοίνικα.

δ. Ο Κυβερνήτης ίδρυσε το πρώτο πανεπιστήμιο στη χώρα.

ε. Η Ελλάδα διεύρυνε τα σύνορά της χάρη στους επιδέξιους χειρισμούς του

κυβερνήτη.

 

Κυριακή, 19 Μαΐου 2013 08:54

Ενότητα 13

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΟ 19ο ΑΙΩΝΑ

 

Ενότητα 13: Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της βιομηχανικής επανάστασης

Βιομηχανική επανάσταση Þ σοβαρές κοινωνικές & πολιτικές αλλαγές

 

Πληθυσμιακές μεταβολές

βελτίωση βιοτικού επιπέδου Þ πληθυσμιακή αύξηση Þ μετανάστευση

α. εσωτερική μετανάστευση = μετακίνηση προς τις βιομηχανικές πόλεις

     Þ αύξηση εργατών

     Þ δημιουργούνται εργατικά προάστια κοντά ή ανάμεσα στα εργοστάσια

β. εξωτερική μετανάστευση = μετακίνηση προς χώρες του εξωτερικού

  • Η.Π.Α
  • Καναδάς
  • Αυστραλία

 

Κοινωνικοί μετασχηματισμοί = αλλαγή κοινωνικών δεδομένων

Κοινωνικές τάξεις

1.      αριστοκράτες-μεγαλογαιοκτήμονες

-         η διάδοση της βιομηχανίας είναι περιορισμένη σε ανατολική & μεσογειακή Ευρώπη

Þ δεν επηρεάζονται οι κοινωνικές τάξεις

Þ παραμένουν πανίσχυροι

-         Αγγλία: ασχολούνται με επιχειρήσεις καπιταλιστικού χαρακτήρα

              παίζουν σημαντικό ρόλο

-         Γαλλία: η αριστοκρατία δε δείχνει ενδιαφέρον για νέες οικονομικές δραστηριότητες Þ η επιρροή της περιορίζεται διαρκώς

2.      αστοί

-         κυρίαρχη κοινωνική τάξη

-         διακρίνονται σε:

α. μεγαλοαστούς = βιομήχανοι, μεγαλέμποροι, τραπεζίτες

ü  άρχουσα κοινωνική τάξη

ü  πλούτος

ü  υψηλό κοινωνικό κύρος

ü  πολιτική επιρροή

β. μεσοαστούς = βιοτέχνες, ελεύθεροι επαγγελματίες

γ. μικροαστούς = δημόσιοι & ιδιωτικοί υπάλληλοι

 

3.      αγρότες

-         μεγαλύτερο μέρος Ευρωπαίων κατά το 19ο αιώνα

-         ασταθείς συνθήκες ζωής

-         εκτεθειμένοι στις διαθέσεις των μεγαλοκτηματιών & τις διακυμάνσεις των τιμών

-         πολλοί μεταναστεύουν αναζητώντας καλύτερη τύχη

4.      εργάτες

-         άνδρες, γυναίκες, παιδιά

-         αυξάνονται όσο αναπτύσσεται η βιομηχανία

-         εργάζονται 12-16 ώρες καθημερινά

-         δε δικαιούνται ούτε μία μέρα ανάπαυσης

-         μισθοί πείνας

-         ζουν στριμωγμένοι πολλοί μαζί σε μικρά & ανθυγιεινά σπίτια

-         πεθαίνουν νέοι

 

Εμπέδωση

Α. Να απαντήσετε προφορικά στις παρακάτω ερωτήσεις:

1. Ποιοι λόγοι συνέβαλαν στο φαινόμενο της μετανάστευσης στην Ευρώπη του 19ου αιώνα;

2. Ποιες κοινωνικές τάξεις υπήρχαν στην Ευρώπη του 19ου αιώνα; Ποια τα βασικά χαρακτηριστικά κάθε μιας από αυτές;

Β. Να αποδώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω όρων: εσωτερική μετανάστευση, μεγαλοαστοί, μικροαστοί.

Γ. Να αντιστοιχίσετε τις κοινωνικές τάξεις της Ευρώπης του 19ου αιώνα με τα χαρακτηριστικά τους:

 

1.      αριστοκράτες-μεγαλογαιοκτήμονες

2.      αστοί

3.      αγρότες

4.      εργάτες

 

  • ασταθείς συνθήκες ζωής
  • αυξάνονται όσο αναπτύσσεται η βιομηχανία
  • κυρίαρχη κοινωνική τάξη
  • εργάζονται 12-16 ώρες καθημερινά
  • παραμένουν πανίσχυροι
  • μεγαλύτερο μέρος Ευρωπαίων κατά το 19ο αιώνα

 

Σοσιαλιστικές θεωρίες

έντονα κοινωνικά προβλήματα Þ θεωρίες που τονίζουν την προτεραιότητα του κοινωνικού συμφέροντος έναντι του ατομικού

        ↓

social = κοινωνικός

 

Ουτοπικός σοσιαλισμός

-         οι θεωρίες των πρώτων σοσιαλιστών

-         μιλούσαν για μια εξιδανικευμένη μορφή κοινωνίας που θα έπρεπε να επικρατήσει

 

Το Κομμουνιστικό Μανιφέστο

-         μανιφέστο = γραπτή δημόσια διακήρυξη που γίνεται με στόχο την παρουσίαση των βασικών αρχών μιας πολιτικής ή κοινωνικής θεωρίας

-         δημοσιεύεται από τους Μαρξ & Ένγκελς

 

Το Κεφάλαιο

-         τρίτομο έργο του Καρλ Μαρξ

-         κύρια αιτία της κοινωνικής αδικίας: οι ολιγάριθμοι αστοί είναι ιδιοκτήτες των μέσων παραγωγής

 

Μαρξισμός

-         η κοινωνική θεωρία του Καρλ Μαρξ

-         η εργατική τάξη θα πρέπει να:

ü  οργανωθεί σε ένα δικό της πολιτικό κόμμα

ü  ανατρέψει τον καπιταλισμό

ü  πάρει στα χέρια της τα μέσα παραγωγής

-         δημιουργία νέας κοινωνίας χωρίς τάξεις (αταξική κοινωνία) χωρίς εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο

 

Ο Συνδικαλισμός

-         συλλογική δραστηριότητα ανθρώπων

-         που ασκούν το ίδιο επάγγελμα

-         δραστηριοποιούνται με στόχο:

ü  την προάσπιση των κοινών τους συμφερόντων

ü  την προβολή των διεκδικήσεών τους

-         μορφές συνδικαλισμού:

  • ίδρυση επαγγελματικών ενώσεων (σωματείων, συνδικάτων)
  •  συλλογική προβολή και διεκδίκηση αιτημάτων
  • απεργία

 

Η ανάπτυξη του συνδικαλισμού

-         άθλιες συνθήκες ζωής εργατών Þ ξεσηκωμοί

-         μετά το 1830 αρχίζουν να διεκδικούν οργανωμένα την ικανοποίηση των αιτημάτων τους (π.χ. 8ωρη εργασία)

-         1838: δημοσιεύεται από την αγγλική Ένωση Εργατών η Χάρτα του Λαού

   ↓

διατυπώνονται πολιτικά αιτήματα όπως η θέσπιση της καθολικής ψηφοφορίας για τους άντρες                      

 

Οι απεργίες

-         κύριος τρόπος διεκδίκησης των αιτημάτων των εργατών

-         συχνά καταστέλλονται βίαια

 

1η Μαΐου 1886

-         εργατική απεργία στο Σικάγο με αίτημα την καθιέρωση 8ωρης εργασίας

-         πνίγεται στο αίμα

-         από το 1890 η Πρωτομαγιά ορίζεται ως παγκόσμια ημέρα των εργατών

 

Κατακτήσεις εργατικού κινήματος στα τέλη του 19ου αιώνα

-         μείωση ωρών εργασίας σε 10

-         ταμεία ασφάλισης: στήριζαν οικονομικά τους εργάτες σε περίπτωση

ü  εργατικού ατυχήματος

ü  ασθένειας

ü  απόλυσης

-         υπογραφή συλλογικών συμβάσεων εργασίας με τους εργοδότες

                                    ↓

                 ορίζουν τις κατώτερες αμοιβές

 προστατεύουν τους εργάτες από την εκμετάλλευση

 

Εμπέδωση

Α. Να απαντήσετε προφορικά στις παρακάτω ερωτήσεις:

1. Τι συνέβη την 1η Μαΐου 1886 στο Σικάγο; Ποια η σημασία του γεγονότος αυτού για το εργατικό κίνημα;

2. Τι κατάφερε να κατακτήσει το εργατικό κίνημα στα τέλη του 19ου αιώνα;

Β. Να αποδώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω όρων: σοσιαλισμός,ουτοπικός σοσιαλισμός, μανιφέστο, κομμουνιστικό μανιφέστο, μαρξισμός, συνδικαλισμός, Χάρτα του Λαού,

 

Η πολιτική οργάνωση των εργατών

Πρώτη Διεθνής Ένωση Εργατών

-         ιδρύεται στο Λονδίνο το 1864

-         διαλύεται το 1876 λόγω διαφωνιών μεταξύ των σοσιαλιστών

Δεύτερη Διεθνής Ένωση Εργατών

-         ιδρύεται στο Παρίσι το 1889

-         συμμετέχουν μόνο κόμματα που δέχονται το μαρξισμό

 

Σοσιαλιστικά & εργατικά κόμματα

-         δημιουργούνται σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες

-         πολλά από αυτά επιδιώκουν να ανέλθουν στην κυβέρνηση μέσα από εκλογές

≠ πολλοί σοσιαλιστές πιστεύουν ότι πρέπει να επιδιώκεται η ανατροπή του καπιταλισμού με επανάσταση & εγκαθίδρυση ενός νέου σοσιαλιστικού καθεστώτος

 

Το κίνημα για τη χειραφέτηση της γυναίκας

-         το 19ο αιώνα πολλές γυναίκες αρχίζουν να εργάζονται σε εργοστάσια & άλλες επιχειρήσεις

-         αποκτούν οικονομική ανεξαρτησία

-         διεκδικούν νομική & πολιτική χειραφέτηση

 

Κοινωνική & Πολιτική Ένωση Γυναικών

-         ιδρύεται το 1903 από την Αγγλίδα Έμελιν Πάνκχορστ

-         μάχεται για την παραχώρηση πολιτικών δικαιωμάτων στις γυναίκες

-         πετυχαίνει το στόχο της σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα

 

Εμπέδωση

Α. Να απαντήσετε προφορικά στις παρακάτω ερωτήσεις:

  1. Ποιες ήταν οι κύριες κοινωνικές μεταβολές που έφερε η βιομηχανική επανάσταση; (ερώτηση από όλο το Κεφάλαιο 13)

 

Β. Σωστό ή Λάθος;

1. Στην Πρώτη Διεθνή Ένωση Εργατών συμμετέχουν μόνο κόμματα που δέχονται το μαρξισμό.

2. Τα σοσιαλιστικά και εργατικά κόμματα επιδιώκουν να ανέλθουν στην κυβέρνηση μέσα από εκλογές.

3. Το 19ο αιώνα στα εργοστάσια και τις επιχειρήσεις εργάζονται μόνο άντρες.

4. Το κίνημα για τη χειραφέτηση της γυναίκας μάχεται για την παραχώρηση πολιτικών δικαιωμάτων στις γυναίκες.

5. Η Κοινωνική & Πολιτική Ένωση γυναικών δεν καταφέρνει να επιτύχει τους στόχους για τους οποίους ιδρύθηκε.

Δευτέρα, 06 Μαΐου 2013 20:45

Ενότητα 12

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΟ 19ο ΑΙΩΝΑ

 

Ενότητα 12: Η ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης

 

Το φαινόμενο βιομηχανική επανάσταση

Εκβιομηχάνιση: η δημιουργία των πρώτων βιομηχανιών

Τόπος: Μεγάλη Βρετανία

Χρόνος: 1750-1780

 

Κύρια γνωρίσματα της εκβιομηχάνισης

  1. εκτεταμένη χρήση νέων τεχνικών μέσων, κυρίως της ατμομηχανής

Þ περιορίζουν τη χειρωνακτική εργασία

Þ αυξάνουν την παραγωγή

Þ μειώνουν το κόστος των προϊόντων

  1. αξιοποίηση νέων μορφών ενέργειας, κυρίως του άνθρακα
  2. εφαρμογή καινοτομιών στη μεταλλουργία
  3. συγκέντρωση εργαζομένων στα εργοστάσια
  4. υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης

 

Κύριοι τομείς βιομηχανίας

-         υφαντουργία

-         μεταλλουργία

 

Επέκταση του φαινομένου της εκβιομηχάνισης

Χρόνος: αρχές 19ου αιώνα

Χώρος: αρχικά στη Δυτική Ευρώπη

              στη συνέχεια στον υπόλοιπο κόσμο (Ευρώπη και Η.Π.Α,)

 

Συνέπειες της επέκτασης της εκβιομηχάνισης = Βιομηχανική Επανάσταση

  1. αγροτική-χειροτεχνική οικονομία ® βιομηχανική οικονομία
  2. οικονομικές, κοινωνικές, πολιτικές, πολιτισμικές αλλαγές

 

Βιομηχανική Επανάσταση & Επιστήμη: Μετά το 1880 δημιουργούνται νέοι βιομηχανικοί κλάδοι που συνδέονταν με την επιστημονική έρευνα.

  • Χημεία

-         περνάει από το χώρο του εργαστηρίου στη μαζική παραγωγή

-         επαναστατικές επιστημονικές ανακαλύψεις

-         γέννηση οργανικής χημείας

-         παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων συνθετικών βαφών, λιπασμάτων, πλαστικών υλών & εκρηκτικών

-         ανάπτυξη βιομηχανικών φαρμάκων, ψυγείων, φωτογραφικών & κινηματογραφικών ειδών

-         πρωτοπόρος: Γερμανίας

 

  • Ηλεκτρισμός

-         η κυριότερη καινοτομία, καθώς αποτελεί:

α. πηγή ενέργειας για τους ηλεκτρικούς κινητήρες

β. μέσο φωτισμού: αντικαθιστά το φωταέριο & τις λάμπες πετρελαίου

-         επινόηση ηλεκτρικού λαμπτήρα πυρακτώσεως

-         μέθοδοι μετατροπής της ενέργειας των υδάτων σε ηλεκτρική & μεταφορά της σε μεγάλες αποστάσεις

 

Εμπέδωση

Α. Να απαντήσετε προφορικά στις παρακάτω ερωτήσεις:

  1. Ποια είναι τα κύρια γνωρίσματα του φαινομένου της εκβιομηχάνισης;
  2. Ποιες ήταν οι συνέπειες της εκβιομηχάνισης;
  3. Ποιοι νέοι επιστημονικοί κλάδοι δημιουργήθηκαν χάρη στη Βιομηχανική επανάσταση; Ποια ήταν τα θετικά του αποτελέσματα;
  4. Ποια από τις καινοτομίες του 19ου αιώνα θεωρείται η σημαντικότερη; Για ποιους λόγους;

Β. Να συμπληρώσετε τα κενά των προτάσεων:

  1. Το φαινόμενο της εκβιομηχάνισης ξεκίνησε στη _______________________ το ______________ αιώνα.
  2. Οι βασικοί τομείς της βιομηχανίας ήταν αρχικά η  υ______________ και η  μ_____________________________ .
  3. Χάρη στη Βιομηχανική Επανάσταση γεννιέται η ο________________ Χημεία.
  4. Κάποια από τα σημαντικότερα είδη που παράγονται το 19ο αιώνα χάρη στην πρόοδο της Χημείας είναι: _______________, _______________ , ___________________ , _________________, __________________ .
  5. Η κυριότερη καινοτομία του 19ου αιώνα είναι ο η ________________ .
  6. Ο ηλεκτρισμός αποτελεί πια πηγή ε _____________________ και μέσο φ _______________.
  7. Χάρη στον ηλεκτρισμό επινοούνται μέθοδοι μετατροπής της ενέργειας των υδάτων σε __________________ .

 

Η επανάσταση στις συγκοινωνίες και στις επικοινωνίες

 

α. Συγκοινωνίες

  • Ο σιδηρόδρομος

-         1825: ο Άγγλος μηχανικός Στίβενσον κίνησε την πρώτη ατμομηχανή στη σιδηροδρομική γραμμή Λίβερπουλ – Μάντσεστερ

-         ξεκινάει μια διαδικασία συνεχών βελτιώσεων του σιδηρόδρομου

-         τέλη 19ου αιώνα: ηλεκτροκίνητα τραμ

                            αστικοί υπόγειοι ηλεκτρικοί σιδηρόδρομοι (μετρό)    

 

  • Το ατμόπλοιο

χρήση ατμομηχανής για την κίνηση στη θάλασσα

Þ ξύλινο ιστιοφόρο ® σιδερένιο ατμόπλοιο

Þ θεαματική μείωση στο χρόνο & το κόστος του ταξιδιού

 

  • Το αυτοκίνητο

2ο μισό 19ου αιώνα: εξέλιξη κινητήρων & ενσωμάτωσή τους σε οχήματα

Þ δημιουργία αυτοκινήτου

Þ πειραματισμός στη δημιουργία ιπτάμενων μηχανών ® πρώτα αεροπλάνα

Þ αύξηση αξίας & σημασίας πετρελαίου (καύσιμο κινητήρων)

 

β. Επικοινωνίες

     μέσα μετάδοσης ήχου σε μεγάλες αποστάσεις:

-         ηλεκτρικός τηλέγραφος

-         τηλέφωνο

-         ασύρματος τηλέγραφος

       Þ διευκόλυνση επικοινωνίας

 

Αποτελέσματα επανάστασης στα μέσα συγκοινωνίας και επικοινωνίας

-         διαμόρφωση δικτύου μεταφορών & επικοινωνιών

-         εξάπλωσή του σε παγκόσμιο επίπεδο

-         επιτάχυνση βιομηχανικής ανάπτυξης

-         νέος τρόπος οργάνωσης της οικονομίας

 

Ερωτήσεις

  1. Ποιες αλλαγές σημειώθηκαν στις συγκοινωνίες κατά τη βιομηχανική επανάσταση;
  2. Ποιες αλλαγές σημειώθηκαν στις επικοινωνίες κατά τη βιομηχανική επανάσταση;
  3. Ποια ήταν τα αποτελέσματα της επανάστασης στα μέσα συγκοινωνίας και επικοινωνίας το 19ο αιώνα;

 

Οικονομικός φιλελευθερισμός και καπιταλισμός

 

Οικονομία της ελεύθερης αγοράς ή Καπιταλισμός ή Κεφαλαιοκρατία: ο νέος τρόπος οργάνωσης της οικονομίας

Ιδεολογική βάση: οικονομικός φιλελευθερισμός

οικονομικό σύστημα, σύμφωνα με το οποίο

οι επιχειρηματίες έχουν το δικαίωμα να κάνουν ό,τι κρίνουν αναγκαίο

για να κερδίζουν

(το ατομικό συμφέρον θεωρείται σημαντικότερο από το κοινωνικό)

 

Χαρακτηριστικά γνωρίσματα του καπιταλισμού

α. Δημιουργία εταιρειών

-         συγκέντρωση τεράστιων κεφαλαίων για την ίδρυση μεγάλων βιομηχανιών

-         δημιουργία εταιρειών με τη συμμετοχή πολλών κεφαλαιούχων

-         το κεφάλαιο εκφράζεται σε μετοχές

-         κάθε κεφαλαιούχος ανάλογα με το ποσοστό συμμετοχής του στην εταιρεία είχε έναν αριθμό μετοχών

 

β. Δημιουργία μεγάλων τραπεζών

-         συγκεντρώνουν κεφάλαια

-         τα δανείζουν σε επιχειρηματίες με τόκο

 

γ. Δημιουργία ολιγοπωλίων & μονοπωλίων

-         πρόκειται για τεράστιες επιχειρήσεις που κατόρθωναν να επικρατήσουν μόνο αυτές στην αγορά

-         αιτία δημιουργίας τους: η ανάγκη για μείωση κόστους παραγωγής

Þ συγχωνεύσεις

 

Οι οικονομικές κρίσεις

-         άρχισαν να ξεσπούν όταν η αγορά αδυνατούσε να απορροφήσει την παραγωγή

-         εκφράζονται με: μείωση παραγωγής, κλείσιμο εργοστασίων, απολύσεις, ανεργία

-         οδήγησαν στην αμφισβήτηση του απόλυτου οικονομικού φιλελευθερισμού

-         άρχισε να συζητείται η κρατική παρέμβαση στην οικονομία

Ερωτήσεις

  1. Ποια τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του καπιταλιστικού συστήματος;
  2. Να αποδώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω όρων: οικονομικός φιλελευθερισμός, ολιγοπώλια & μονοπώλια, οικονομικές κρίσεις

Σωστό ή Λάθος;

  1. Ο οικονομικός φιλελευθερισμός θέτει το κοινωνικό συμφέρον πάνω από το ατομικό.
  2. Το οικονομικό σύστημα του καπιταλισμού είχε απόλυτη επιτυχία.
  3. Οι οικονομικές κρίσεις άρχισαν να ξεσπούν όταν η αγορά αδυνατούσε να απορροφήσει την παραγωγή.
  4. Λόγω των οικονομικών κρίσεων που προκάλεσε ο καπιταλισμός άρχισε να συζητείται η κρατική παρέμβαση στην οικονομία.
Δευτέρα, 06 Μαΐου 2013 20:26

Ενότητα 10

Ενότητα 10: Ελληνική επανάσταση και Ευρώπη

 

Ευρωπαϊκές Δυνάμεις

-         Αγγλία

-         Ρωσία

-         Γαλλία

-         Αυστρία

-         Πρωσία

 

Ελληνική επανάσταση και ευρωπαϊκή διπλωματία (1821-1826)

-         στην αρχή της επανάστασης οι Έλληνες προσπάθησαν να εξασφαλίσουν τη συμπαράσταση των Ευρωπαίων

                                                                  ηγετών

                                                                   λαών

-         στις Προκηρύξεις του Αγώνα και τη Διακήρυξη της Α΄ Εθνοσυνέλευσης τονίζεται ότι η ελληνική επανάσταση:

ü  είναι εθνικός αγώνας

ü  έχει ως αποκλειστική επιδίωξή της την ελευθερία

ü  δε στοχεύει στην κοινωνική ανατροπή

 

Οι δυσμενείς συνθήκες

-         οι ευρωπαϊκές δυνάμεις μόλις είχαν νικήσει το Ναπολέοντα

-         προσπαθούσαν να διαμορφώσουν ισορροπίες που θα απέτρεπαν πολέμους μεγάλης κλίμακας

-         η Ευρώπη βιώνει την Παλινόρθωση[1]

-         η ελληνική επανάσταση ήταν για τους Ευρωπαίους διπλωμάτες ένα ακόμα πρόβλημα που εντασσόταν στο Ανατολικό Ζήτημα[2]

-         κατά τα δύο πρώτα χρόνια της επανάστασης οι Δυνάμεις κράτησαν σταθερά αρνητική στάση απέναντι στην Ελλάδα

-         η πολιτική τους καθορίστηκε:

  1. από τα επιμέρους συμφέροντα κάθε χώρας
  2. από την κοινή επιθυμία τους να εμποδίσουν τη διάλυση του οθωμανικού κράτους                                                               ↓

                                    θα προκαλούσε νέες συγκρούσεις μεταξύ τους

Þ η Ρωσία καταδικάζει την ελληνική επανάσταση όταν ο Αλέξανδρος Υψηλάντης ζητάει την υποστήριξή της αμέσως μετά την κήρυξη της Επανάστασης στις Ηγεμονίες

 

Η μεταστροφή της κατάστασης

  • ο Ιωάννης Καποδίστριας:

-         Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας τότε

-         καταφέρνει να διαμορφώσει μια κάπως πιο ευνοϊκή ρωσική & ευρωπαϊκή πολιτική για τους επαναστατημένους Έλληνες

  • ο Τζορτζ Κάνιγκ

-         νέος Άγγλος Υπουργός Εξωτερικών (1823)

-         πιστεύει ότι ένα δυναμικό ελληνικό κράτος θα μπορούσε να γίνει χρήσιμος συνεργάτης της Αγγλίας στη νοτιοανατολική Μεσόγειο

-         αναθεωρεί ην πολιτική της χώρας του

-         αναγνωρίζει τους Έλληνες ως εμπόλεμη δύναμη

  • η Ρωσία

-         θορυβείται από τις πρωτοβουλίες του Κάνιγκ

-         φοβάται ότι εξαιτίας της στάσης της απέναντι στην ελληνική επανάσταση θα χάσει την επιρροή της στους Έλληνες

-         γνωστοποιεί στις αρχές του 1824 το Σχέδιο των Τριών Τμημάτων

                                        ↓

ü  προέβλεπε το σχηματισμό τριών αυτόνομων[3] ελληνικών ηγεμονιών

ü  απορρίπτεται από το Σουλτάνο & τους Έλληνες

Εμπέδωση

Α. Να απαντήσετε προφορικά στις παρακάτω ερωτήσεις:

1. Ποιο χαρακτήρα απέδιδαν στην ελληνική επανάσταση τόσο οι Προκηρύξεις του Αγώνα, όσο και η Διακήρυξη της Α΄ Εθνοσυνέλευσης;

2. Ποια στάση κράτησε η ευρωπαϊκή διπλωματία απέναντι στην Ελλάδα μέχρι το 1823; Ποιοι λόγοι υπαγόρευαν τη στάση της αυτή;

3. Τι άλλαξε στη στάση της ευρωπαϊκής διπλωματίας απέναντι στο ελληνικό ζήτημα μετά το 1823; Για ποιους λόγους;

 

Β. Να αποδώσετε το περιεχόμενο των όρων: Δυνάμεις, Παλινόρθωση, Ανατολικό Ζήτημα, Σχέδιο των Τριών Τμημάτων.

 

Η ανάμειξη των Δυνάμεων στα ελληνικά πράγματα

-         η ευνοϊκή στάση της Αγγλίας ενισχύει την επιρροή της στους Έλληνες

-         η κυβέρνηση Κουντουριώτη συνάπτει 2 δάνεια με αγγλικές τράπεζες

-         επέμβαση αιγυπτιακού στρατού

Þ σε δύσκολη θέση η ελληνική επανάσταση

Þ οι αγγλόφιλοι διευκολύνονται να πείσουν τους περισσότερους Έλληνες να υπογράψουν την πράξη προστασίας

                                                          ↓

έγγραφο με το οποίο ζητείται από την Αγγλία

να αναλάβει την προστασία των Ελλήνων

-         οι Έλληνες πείθονται πως η λύση θα ερχόταν από τις Δυνάμεις

-         δημιουργία κομμάτων που συνδέονταν με τις Δυνάμεις

α. αγγλικό: επικεφαλής: Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος

β. γαλλικό: επικεφαλής: Ιωάννης Κωλέττης

γ. ρωσικό: αρχηγοί: Ανδρέας Μεταξάς & Θεόδωρος Κολοκοτρώνης

Το κίνημα του Φιλελληνισμού

-         κίνημα συμπαράστασης στους Έλληνες

-         στρεφόταν εναντίον της οθωμανικής απολυταρχίας και της Ιερής Συμμαχίας

 

Παράγοντες που γέννησαν το φιλελληνισμό

  1. φιλελευθερισμός
  2. επαναστατικός ριζοσπαστισμός[4] γαλλικής επανάστασης
  3. θαυμασνός Ευρωπαίων για αρχαίο ελληνικό πολιτισμό
  4. αποτροπιασμός  για βιαιότητες Τούρκων σε βάρος αμάχων Ελλήνων
  5. συγκίνηση από ελληνικές επιτυχίες

 

Η συμβολή του Φιλεληνισμού στον Αγώνα

-         οικονομική ενίσχυση (χρήματα, εφόδια)

-         ηθική ενίσχυση (εκδηλώσεις συμπαράστασης)

-         προσωπική συμμετοχή στον Αγώνα & τις προσπάθειες συγκρότησης κράτους

-         πολλοί Φιλλέλληνες σκοτώθηκαν πολεμώντας για την ελευθερία των Ελλήνων

π.χ. ο Άγγλος λόρδος Μπάιρον πέθανε στο πολιορκημένο Μεσολόγγι

-         βέβαια, υπήρχαν και κάποιοι που, ενώ παρουσιάζονταν ως Φιλέλληνες, συμπεριφέρονταν τυχοδιοκτικά κι ενδιαφέρονταν μόνο για χρήματα & αξιώματα

 

Προς την ίδρυση ανεξάρτητου ελληνικού κράτους

  • Ιουλιανή Συνθήκη του Λονδίνου (6 Ιουλίου 1827)

-         προβλέπει την ίδρυση αυτόνομου ελληνικού κράτους

-         ο Σουλτάνος αρνείται

-         οι Δυνάμεις επεμβαίνουν ένοπλα

                   ß

  • Ναυμαχία Ναβαρίνου (8 Οκτωβρίου 1827)

οι στόλοι Αγγλίας, Ρωσίας, Γαλλίας συντρίβουν τον τουρκοαιγυπτιακό

  • Ρωσοτουρκικός Πόλεμος (1828-1829)

-         ήττα Τούρκων

-         ο Σουλτάνος υποχρεώνεται να αποδεχτεί όλες τις μέχρι τότε αποφάσεις των Δυνάμεων σχετικά με το ελληνικό ζήτημα

                        ß

  • Συνθήκη Αδριανούπολης (14 Σεπτεμβρίου 1829)
  • Πρωτόκολλο Ανεξαρτησίας (1830)

-         υπογράφεται από Αγγλία, Ρωσία, Γαλλία

-         η Ελλάδα αναγνωρίζεται ως κυρίαρχο & ανεξάρτητο κράτος

-         έκταση: νότια της συνοριακής γραμμής που ορίζεται από ποταμούς Αχελώο & Σπερχειό

-         οι Δυνάμεις επιλέγουν ως ηγεμόνα της Ελλάδας τον πρίγκιπα Λεοπόλδο του Σαξ Κόμπουργκ, αλλά ο ίδιος δεν το αποδέχεται

 

Εμπέδωση

Α. Να απαντήσετε προφορικά στις παρακάτω ερωτήσεις:

1. Με ποιους τρόπους εκφράστηκε η ανάμειξη των Δυνάμεων στα ελληνικά πράγματα;

2. Ποιοι παράγοντες ευνόησαν τη δημιουργία του κινήματος του Φιλελληνισμού;

3. Ποια ήταν η συμβολή του Φιλελληνισμού στον Αγώνα;

 

Β. Σωστό ή Λάθος;

1.  Το κίνημα του Φιλελληνισμού στρέφεται μόνο εναντίον της οθωμανικής κυριαρχίας.

2. Όλοι οι Φιλέλληνες που βοήθησαν στον Αγώνα διακρίνονταν από ανιδιοτέλεια.

3. Η συμβολή του Φιλελληνισμού στον Αγώνα ήταν τόσο υλική, όσο και ηθική.

4. Ο Φιλέλληνας Λόρδος Μπάιρον πέθανε στο πολιορκημένο Μεσολόγγι.

5. Η Ιουλιανή Συνθήκη προβλέπει την ίδρυση ανεξάρτητου ελληνικού κράτους.

6. Στη Ναυμαχία του Ναβαρίνου οι Δυνάμεις νικούν τον τουρκοαιγυπτιακό στόλο.

7. Ο Ρωσοτουρκικός πόλεμος λήγει με νίκη των Τούρκων.

8. Το Πρωτόκολλο της Ανεξαρτησίας ορίζει ως σύνορα του ελληνικού κράτους τους ποταμούς Αχελώο & Σπερχειό.

9. Ο πρίγκιπας Λεοπόλδος του Σαξ Κόμπουργκ αναλαμβάνει την ηγεσία της Ελλάδας.

 

Γ. Να αποδώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω όρων: πράξη προστασίας, φιλελληνισμός, Ιουλιανή Συνθήκη, Ναυμαχία Ναβαρίνου, Πρωτόκολλο Ανεξαρτησίας

 



[1] παλινόρθωση = η επάνοδος μονάρχη που είχε εκδιωχθεί ή η αποκατάσταση μοναρχικού καθεστώτος που είχε καταργηθεί

[2] Ανατολικό ζήτημα: η πολύπλοκη πολιτική κατάσταση που δημιουργήθηκε

-          στα Βαλκάνια

-          και στην Εγγύς Ανατολή

-          κυρίως μετά τον 18ο αιώνα

ως αποτέλεσμα

-          της παρακμής της Οθωμανικής αυτοκρατορίας

-          και του ανταγωνισμού των Δυνάμεων για την τύχη της.

Ανάλογα με την εκάστοτε εκτίμηση των συμφερόντων τους, οι Δυνάμεις άλλοτε υποστήριζαν:

-          την ακεραιότητα του κράτους του σουλτάνου

-          τον διαμελισμό του

-          την απόσπαση εδαφών του.

[3] Αυτονομία ή αυτόνομο κράτος: Αυτόνομο ονομάζεται ένα κράτος όταν αυτοδιοικείται, δίχως, όμως, η κυβέρνησή του να αποφασίζει για όλα τα θέματα που το αφορούν. Τα αυτόνομα κράτη συνδέονται, συνήθως, στενά με μεγαλύτερα κράτη.

[4] Ριζοσπαστισμός = τρόπος πολιτικής σκέψης και κοινωνικής δράσης που επιδιώκει ριζικές και άμεσες αλλαγές στους κοινωνικούς θεσμούς.

Δευτέρα, 06 Μαΐου 2013 20:02

Ενότητα 9

Ενότητα 9: Πρώτες προσπάθειες των επαναστατημένων Ελλήνων για συγκρότηση κράτους

Μορφές πολιτικής οργάνωσης με τοπικό χαρακτήρα

Ανάγκες που προέκυψαν για την εδραίωση της επανάστασης

-         πολεμική προσπάθεια

-         ανεφοδιασμός των ελληνικών στρατευμάτων

-         πολιτική οργάνωση των περιοχών που απελευθερώνονταν

-         διαχείριση των εθνικών γαιών ή κτημάτων

                                                 ↓

ακίνητες οθωμανικές περιουσίες που είχαν περάσει στον έλεγχο των Ελλήνων

 

κάλυψη αυτών των αναγκών Þ δημιουργία Τοπικών Οργανισμών

                                                                        ↓

  • πολιτικοί σχηματισμοί τοπικού χαρακτήρα
  • είδος τοπικών κυβερνήσεων
  • οι περισσότεροι ελέγχονταν από:

α. προεστούς

β. Φαναριώτες

γ. ιεράρχες

  • σπάνια η παρουσία εκπροσώπων των κατώτερων τάξεων

 

Σημαντικότεροι Τοπικοί Οργανισμοί

  1. 1.      Πελοποννησιακή Γερουσία

-                 συστάθηκε με πρωτοβουλία Πελοποννήσιων προεστών

-                 σε αυτήν δε συμμετείχε κανείς άλλος φορέας του Αγώνα

  1. 2.      Γερουσία της Δυτικής Χέρσου Ελλάδας

επικεφαλής ο έμπειρος Φαναριώτης πολιτικός Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος

  1. 3.      Άρειος Πάγος

-                 διοικούσε την Ανατολική Στερεά Ελλάδα

-                 επικεφαλής ο Φαναριώτης Θεόδωρος Νέγρης

 

Αποτελέσματα από τη συγκρότηση των Τοπικών Οργανισμών

-         Θετικά: βοήθησαν στην αντιμετώπιση επειγόντων προβλημάτων

-         Αρνητικά: δημιουργήθηκαν διαμάχες

                                                    ↓

κλιμακώθηκαν όταν έφτασε στην Πελοπόννησο ο Δημήτριος Υψηλάντης

                                                                                 ↓

                                                    ως εκπρόσωπος του αδελφού του, Αλέξανδρου    

για να αναλάβει την ηγεσία του αγώνα

                                                                                 ↓

γύρω του συσπειρώνονται οπλαρχηγοί & Φιλικοί

που κατηγορούσαν προεστούς / Φαναριώτες / ιεράρχες

 ότι επιχειρούσαν να μονοπωλήσουν τη διαχείριση της εξουσίας

 

Καλοκαίρι 1821

-         οι προεστοί της Πελοποννήσου αρνούνται να συνεργαστούν με τον Υψηλάντη

-         απειλούνται με σφαγή από εξοργισμένους αγωνιστές

-         τελικά σώζονται μόνο χάρη στις παρεμβάσεις του Κολοκοτρώνη

 

Εμπέδωση

Α. Να απαντήσετε προφορικά στις παρακάτω ερωτήσεις:

  1. Ποιες ανάγκες προέκυψαν κατά την εδραίωση της Ελληνικής Επανάστασης;
  2. Ποιοι ήταν οι σημαντικότεροι Τοπικοί Οργανισμοί;
  3. Ποια ήταν τα αποτελέσματα της συγκρότησης Τοπικών Οργανισμών;

Β. Να αποδώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω όρων: εθνικές γαίες, τοπικοί οργανισμοί

Γ. Να συμπληρώσετε τα κενά των προτάσεων με τις κατάλληλες λέξεις:

  1. Οι τοπικοί οργανισμοί ήταν ένα είδος τοπικών _______________, στις οποίες ήταν σπάνια η παρουσία εκπροσώπων των __________ τάξεων.
  2. Οι περισσότεροι τοπικοί οργανισμοί ελέγχονταν από _________, ______________ και ιεράρχες.
  3. Οι διαμάχες που προέκυψαν από τη συκρότηση των τοπικών οργανισμών κλιμακώθηκαν όταν έφτασε στην Πελοπόννησο ο _____________________ με σκοπό να αναλάβει την _____________ .
  4. Οπλαρχηγοί και _____________ κατηγορούν τους προεστούς, τους φαναριώτες και τους ιεράρχες ότι μονοπωλούν την _____________ .
  5. Η πολιτική ένταση που κορυφώνεται το καλοκαίρι του 1821 ανάμεσα στους προεστούς και τους εξοργισμένους _______________ εκτονώνεται χάρη στις παρεμβάσεις του _______________ .

 

Οι Εθνοσυνελεύσεις

-         ανάγκη για ενιαία διεύθυνση του Αγώνα

Þ κατάργηση τοπικών οργανισμών

     δημιουργία κεντρικής διοίκησης

-         προκηρύχθηκαν εκλογές για την ανάδειξη παραστατών

                                                                              ↓

εκπροσώπων του λαού που θα αποτελούσαν την Εθνική Συνέλευση

 

Α΄ Εθνοσυνέλευση ή Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου

Πού: κοντά στην Επίδαυρο

Πότε: Δεκέμβριος 1821-Ιανουάριος 1822

Τι αποφασίστηκε:

ü  ψήφισε το πρώτο ελληνικό σύνταγμα, το Σύνταγμα της Επιδαύρου

                                                                                     ↓

  • κείμενο έντονα επηρεασμένο από τα συντάγματα της γαλλικής επανάστασης
  • ανακηρύσσει την ελληνική ανεξαρτησία
  • θεσπίζει το πολίτευμα της αβασίλευτης δημοκρατίας

≠ όλη την Ευρώπη: βασιλεία

ü  διακήρυξε ότι η επανάσταση ήταν εθνική χωρίς προθέσεις για κοινωνικές ανατροπές

ü  όρισε ότι η διοίκηση θα αποτελούνταν από 2 σώματα με ετήσια θητεία

α. εκτελεστικό (κυβέρνηση)

-            5 μέλη

-            πρόεδρος: Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος

β. βουλευτικό

-            70 μέλη

-            πρόεδρος: Δημήτριος Υψηλάντης

-            όμως: οι προεστοί έχουν την πλειοψηφία

                   Þ αποδυνάμωση Υψηλάντη

 

Β΄  Εθνοσυνέλευση

Πού: Άστρος Κυνουρίας

Πότε: 1823

Τι αποφασίστηκε:

ü  εγκρίθηκε μια νέα ελαφρώς τροποποιημένη εκδοχή του συντάγματος της Επιδαύρου, ο Νόμος της Επιδαύρου

ü  καταργήθηκαν:

α. όλοι οι τοπικοί οργανισμοί

β. το αξίωμα του αρχιστράτηγου που έφερε ως τότε ο Κολοκοτρώνης

ü  ορίστηκαν:

α. Πρόεδρος του  Εκτελεστικού: Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης

β. Πρόεδρος του Βουλευτικού: Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος

 

 

Γ΄ Εθνοσυνέλευση

Πού: αρχικά Επίδαυρος κι αργότερα Τροιζήνα

Πότε: (1826, αλλά διαλύεται λόγω πτώσης Μεσολογγίου) 1827

Τι αποφασίστηκε:

α. εξέλεξε Κυβερνήτη της Ελλάδος τον Ιωάννη Καποδίστρια με θητεία 7 ετών

β. ψήφισε το Πολιτικό Σύνταγμα της Ελλάδος

ü  βασιζόταν στην αρχή της διάκρισης των εξουσιών

ü  διαπνεόταν από φιλελεύθερες ιδέες

ü  ήταν το πιο δημοκρατικό σύνταγμα της εποχής του

 

Εμπέδωση

Α. Να απαντήσετε προφορικά στις παρακάτω ερωτήσεις:

  1. Ποιοι λόγοι οδήγησαν στη σύγκληση των Εθνοσυνελεύσεων;
  2. Πού και πότε έγιναν οι Εθνοσυνελεύσεις; Τι αποφάσεις πάρθηκαν σε κάθε μια από αυτές; Να τις σχολιάσετε.

Β. Να αποδώσετε το περιεχόμενο των παρακάτω όρων: παραστάτες, Σύνταγμα της Επιδαύρου, Νόμος της Επιδαύρου, Πολιτικό Σύνταγμα της Ελλάδος

Γ. Σωστό ή Λάθος;

  1. Η ανάγκη για ενιαία διεύθυνση του Αγώνα με τη δημιουργία μιας κεντρικής διοίκησης οδήγησε στη σύγκληση των Εθνοσυνελεύσεων.
  2. Το Σύνταγμα της Επιδαύρου είναι το πρώτο ελληνικό σύνταγμα
  3. Το Σύνταγμα της Επιδαύρου είναι επηρεασμένο από την Αμερικανική Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας.
  4. Η Ελλάδα είναι το μοναδικό ευρωπαϊκό κράτος της εποχής στο οποίο θεσπίζεται το πολίτευμα της αβασίλευτης δημοκρατίας.
  5. Η Α΄ Εθνοσυνέλευση διακηρύσσει ότι στόχος της ελληνικής επανάστασης είναι η κοινωνική ανατροπή.
  6. Ο Δημήτριος Υψηλάντης έχει απόλυτη εξουσία στο βουλευτικό που ορίζει η Α΄ Εθνοσυνέλευση.
  7. Η Α΄ Εθνοσυνέλευση καταργεί τους τοπικούς οργανισμούς.
  8. Με τη Β΄ Εθνοσυνέλευση καταργείται το αξίωμα του αρχιστράτηγου που έφερε ως τότε ο Μακρυγιάννης.
  9. Η Γ΄ Εθνοσυνέλευση διαλύθηκε αρχικά λόγω της πολιορκίας της Ακρόπολης.

10. Η Γ΄ Εθνοσυνέλευση ορίζει ως Κυβερνήτη της Ελλάδος τον Ιωάννη Καποδίστρια.

 

Ο εμφύλιος πόλεμος

 

-         λαμβάνει χώρα το φθινόπωρο του 1823

(μεταξύ της Β΄ & Γ΄ Εθνοσυνέλευσης)

-         πολιτική ένταση Þ εμφύλια σύρραξη

αρχικά: έντονη πολιτική σύγκρουση

αργότερα: ανοιχτή ένοπλη αναμέτρηση

 

Αίτια εμφύλιου πολέμου

 

  1. οι αντιθέσεις ανάμεσα σε:

          πρόκριτους / ιεράρχες / Φαναριώτες      ≠    οπλαρχηγούς / Φιλικούς

                               ↓                                                                         ↓

  • είχαν εξουσία πριν την επανάσταση    ● αναδείχτηκαν στα πεδία των μαχών
  • επιδιώκουν να τη διατηρήσουν            ● θεωρούν αυτονόητο δικαίωμά τους

                                                                  την πρωταγωνιστική συμμετοχή τους

                                                                  στα κοινά 

  1. τοπικιστικές αντιθέσεις
  2. διαφωνίες για τη διαχείριση των χρημάτων του δανείου που είχε συναφθεί στην Αγγλία
  3. προσωπικές αντιπαλότητες & φιλοδοξίες

 

 

α΄ φάση εμφυλίου

 

Πότε: φθινόπωρο  1823 – καλοκαίρι 1824

Ποιοι: σύγκρουση ανάμεσα σε δύο παρατάξεις με επικεφαλής:

 

Θεόδωρο Κολοκοτρώνη -  Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο

                                 ↓                                               ↓

             αντιπρόεδρος Εκτελεστικού         πρόεδρος Βουλευτικού

                                                                                  ↓

εξασφαλίζει την υποστήριξη των ισχυρότερων προκρίτων

                                        της Πελοποννήσου & της Ύδρας

                                      ß

                                             ο Κολοκοτρώνης αναγκάζεται να υποχωρήσει

 

 

 

 

 

 

β΄ φάση εμφυλίου

 

Πότε: Ιούλιος 1824 – Ιανουάριος 1825

Ποιοι: Συμμαχία Μαυροκορδάτου – Υδραίων – Ιωάννη Κωλέττη εναντίον Πελοποννησίων

                                                                              ↓                                           ↓

                                               επηρεάζει πολλούς οπλαρχηγούς           αποκλείονται

                                                           Στερεάς Ελλάδας                     από την εξουσία

                                                                                                                         ↓

                                                                                                       συνασπίζονται

                                                                                                     ↓

                                                                                   στρατεύματα από τη Στερεά Ελλάδα

                                                                                   λεηλατούν τη Βόρεια Πελοπόννησο

                                                                                    ß

                                                                                     οι Πελοποννήσιοι

                                                                                   αναγκάζονται να συνθηκολογήσουν

 

 

 

νικητές της σύγκρουσης

φυλακίζουν Κολοκοτρώνη & Οδυσσέα Ανδρούτσο

                                                    ↓

                                 δολοφονείται λίγο αργότερα                                        

 

 

Εμπέδωση

Α. Ποια ήταν τα αίτια που οδήγησαν στον εμφύλιο πόλεμο κατά την περίοδο 1823-1825;

Β. Να συμπληρωθεί ο παρακάτω πίνακας:

 

Εμφύλιος Πόλεμος 1823-1825

 

α΄ φάση

β΄ φάση

Πότε

 

 

 

 

 

Ποιοι

 

 

 

 

 

Αποτέλεσμα

 

 

 

 

 

 

 

 

Το 3ο Γυμνάσιο Αγίου Νικολάου θα ήθελε να ευχαριστήσει το Οικοτροφείο Αρετούσα της ΑΜΚΕ Ξένιος Ζευς για την πολύτιμη συμβολή του στις δράσεις που πραγματοποιήθηκαν στο χώρο του σχολείου, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ενδοσχολικής Βίας την Τετάρτη 6 Μαρτίου 2013. Οι κυρίες Γρηγοράκη Βαρβάρα εργοθεραπεύτρια, Ματθαιάκη Σοφία ψυχολόγος και Ζαχαροπούλου Μαρία, κοινωνιολόγος, διέθεσαν αφιλοκερδώς τον πολύτιμο χρόνο τους για να ενημερώσουν και να ευαισθητοποιήσουν τα παιδιά, μέσα από μια ποικιλία δραστηριοτήτων. Οι μαθητές του σχολείου μας όχι μόνο ήρθαν σε επαφή με ενημερωτικό οπτικοακουστικό υλικό, αλλά και πήραν μέρος σε βιωματικές δραστηριότητες που τους έδωσαν την ευκαιρία να κατανοήσουν το φαινόμενο τόσο από την πλευρά του θύματος, όσο και του θύτη. Παράλληλα, διδάχθηκαν να αξιοποιούν τεχνικές αυτοδιαχείρισης των συναισθημάτων τους. 

 

Ευχαριστώ θερμά για την ευγενική σας πρόσκληση. Συγχαρητήρια για την ευαισθησία σας στην Ημέρα της Ποίησης. Η ποίηση είναι η ανακατασκευή του κόσμου στις ιδεατές διαστάσεις. Καλέστε τα παιδιά να αντιληφθούν ότι, στον σημερινό κόσμο της σύγχυσης, οι ποιητές είναι οι μόνοι που "δεν κάνουν λάθος". Λυπάμαι πραγματικά που, λόγω ανειλημμένων ιατρικών υποχρεώσεων, δεν θα μοιραστώ μαζί σας τη χαρά της εκδήλωσής σας. 
Εύχομαι πάντα το σχολείο σας και η θαυμάσια διδακτική σας ομάδα να δίνουν επίκαιρο και γόνιμο προσανατολισμό στα παιδιά μας. Το έργο σας τιμά τον ρόλο μας.

                                  Σταύρος Πλανάκης, Σχολικός Σύμβουλος.